|
สถาปัตยกรรมในโครงการแบบผสมสะท้อนบทบาทของการทำงานร่วมกันของสถาปนิกและนักออกแบบเมือง |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | สถาปัตยกรรมในโครงการแบบผสมสะท้อนบทบาทของการทำงานร่วมกันของสถาปนิกและนักออกแบบเมือง |
| Creator | อภิษฎา อนันตกุล |
| Contributor | พีรดร แก้วลาย, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | การทำงานร่วมกัน, กระบวนการออกแบบ, ผังแม่บท, กายภาพของสถาปัตยกรรม, กลมกลืนกับบริบทเมือง, Collaboration, Design process, Masterplan, Physical of architecture, Contextual harmony |
| Abstract | ความสัมพันธ์ระหว่างสถาปัตยกรรมกับบริบทเมืองไม่สามารถแยกออกจากกันได้ และสถาปัตยกรรมเพียงลำพังไม่สามารถสร้างชีวิตเมืองได้ หากขาดการบูรณาการกับการออกแบบเมือง ส่งผลให้บทบาทของสถาปนิกผู้ออกแบบกายภาพและนักออกแบบชุมชนเมืองผู้กำหนดกรอบกลยุทธ์มีความสำคัญร่วมกัน ในบริบทกรุงเทพมหานครยังพบว่าการพัฒนาโครงการจำนวนมากให้ความสำคัญกับการสัญจรด้วยรถยนต์เป็นหลัก ส่งผลให้ขาดความต่อเนื่องของพื้นที่คนเดิน และไม่สอดคล้องกับแนวคิดเมืองเดินได้และเมืองในระดับมนุษย์งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะของสถาปัตยกรรมในโครงการแบบผสมผสานที่สามารถตอบสนองต่อบริบทของเมือง รวมถึงศึกษาบทบาทของสถาปนิก ผู้ออกแบบผังแม่บท และ นักออกแบบชุมชนเมืองในกระบวนการออกแบบ รวมถึงเสนอแนวทางการทำงานร่วมกันที่นำไปสู่การพัฒนาโครงการที่มีความเชื่อมโยงกับเมืองระเบียบวิธีวิจัยใช้การศึกษาเชิงกรณีศึกษา จำนวน 11 โครงการ ร่วมกับการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในกระบวนการออกแบบและพัฒนาโครงการ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างสถาปัตยกรรมที่เกิดขึ้นและกระบวนการทำงานร่วมกัน โดยพิจารณาลักษณะทางกายภาพของสถาปัตยกรรมผ่าน 3 มิติ ได้แก่ (1) ลักษณะด้านกายภาพ (Physical of Architecture) ซึ่งประกอบด้วยการวิเคราะห์ลักษณะพื้นที่ด้านหน้าอาคาร (Frontage) การเข้าถึงโครงการ (Accessibility) การใช้พื้นที่ระยะร่น (Setback) และการจัดวางพื้นที่สาธารณะระดับพื้นดิน (Ground-level Public Space) (2) ลักษณะในการผสาน (Integration) ซึ่งวิเคราะห์ระดับการเชื่อมโยงของโครงการกับโครงสร้างพื้นที่โดยรอบ และ (3) ความสามารถในการเชื่อมต่อกันของพื้นที่ (Permeability) ซึ่งวิเคราะห์ศักยภาพในการเข้าถึงและการไหลผ่านของผู้ใช้งาน โดยใช้เครื่องมือ Space Syntax ในการประเมินเชิงปริมาณ นอกจากนี้ ยังศึกษากระบวนการทำงานร่วมกันระหว่างผู้วางผังโครงการ (Masterplanner) สถาปนิก (Architect) และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเพื่อทำความเข้าใจบทบาท ความสัมพันธ์ และ ผลกระทบของกระบวนการออกแบบที่มีต่อความกลมกลืนระหว่างสถาปัตยกรรมกับบริบทเมืองผลการศึกษาพบว่า ลักษณะความกลมกลืนกับบริบทเมืองมีลักษณะร่วมในเชิงกายภาพ ได้แก่ การลดบทบาทของรถยนต์บริเวณด้านหน้าอาคาร การส่งเสริมการสัญจรของคนเดินเท้า และการจัดให้พื้นที่รับ–ส่งอยู่ภายในโครงการ ควบคู่กับการออกแบบพื้นที่ระยะร่นและพื้นที่สาธารณะระดับพื้นดินที่เปิดให้เข้าถึงจากภายนอก รวมถึงการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างโครงการกับโครงสร้างพื้นที่โดยรอบ และการส่งเสริมการเข้าถึงและการไหลผ่านของผู้ใช้งาน ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่สนับสนุนให้โครงการสามารถอยู่ร่วมกับบริบทเมืองได้อย่างกลมกลืน ในด้านกระบวนการออกแบบ พบว่าแนวทางการทำงานร่วมกันที่นำไปสู่การพัฒนาโครงการแบบผสมที่มีความกลมกลืนกับบริบทเมือง ประกอบด้วย 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) การมีผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบชุมชนเมืองเข้ามามีบทบาทตั้งแต่ระยะเริ่มต้นของการวางผังโครงการ ช่วยกำหนดทิศทางการพัฒนาให้สอดคล้องกับบริบทเมือง (2) การใช้ Masterplan และ Design Guideline เป็นสื่อกลางในการส่งต่อและเป็นกรอบในการออกแบบ และ (3) การมีกระบวนการทบทวนและตรวจสอบแบบอย่างต่อเนื่อง (Feedback and Review Process) มีส่วนสำคัญในการรักษาแนวคิดการออกแบบตั้งต้น และช่วยให้การพัฒนาโครงการดำเนินไปในทิศทางที่สอดคล้องกับบริบทเมืองได้อย่างมีประสิทธิภาพ |
