|
ชายข้ามเพศ: ประสบการณ์การข้ามเพศ มุมมองต่อเพศภาวะและเพศวิถี และอำนาจทางการแพทย์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | ชายข้ามเพศ: ประสบการณ์การข้ามเพศ มุมมองต่อเพศภาวะและเพศวิถี และอำนาจทางการแพทย์ |
| Creator | ธัญญรัศม์ วงษ์ธนานุรักษ์ |
| Contributor | ปณิธี บราวน์, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | ชายข้ามเพศ, กระบวนการข้ามเพศ, เพศภาวะ, อำนาจทางการแพทย์, Trans men, Gender transition, Gender, Medical power |
| Abstract | การศึกษานี้สนใจประสบการณ์ของชายข้ามเพศ บุคคลที่มีเพศกำเนิดเป็นผู้หญิง แต่มีเพศภาวะเป็นผู้ชาย แสดงลักษณะท่าทาง บทบาทความเป็นชายผ่านการแต่งกาย หรือผ่านกระบวนการข้ามเพศเพื่อเปลี่ยนแปลงร่างกายให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศของตนเอง โดยมุ่งศึกษาประสบการณ์การข้ามเพศของชายข้ามเพศในมิติของร่างกาย เพศภาวะ และเพศวิถี มุมมองและการให้ความหมายต่อเพศภาวะ เพศวิถี และความเป็นชาย รวมทั้งการเผชิญ การสยบยอม และต่อรองกับอำนาจทางการแพทย์ในกระบวนการข้ามเพศ โดยใช้แนวคิดเพศภาวะ (Gender) เพศวิถี (Sexuality) แนวคิดการประกอบสร้างทางสังคม (Social Constructionism) แนวคิดความเป็นชาย (Masculinity) แนวคิดเรื่องอำนาจ และแนวคิดอัตวิสัย (Subjectivity) มาเป็นกรอบในการวิเคราะห์ การศึกษานี้ทำความเข้าใจประสบการณ์ของชายข้ามเพศจำนวน 8 คน ที่มีอายุ 20 ปีขึ้นไป และผ่านกระบวนการข้ามเพศ อาทิ การผ่าตัดหน้าอก การรับฮอร์โมนเพศชาย การผ่าตัดมดลูกและรังไข่ หรือการผ่าตัดเสริมอวัยวะเพศชาย อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งหมดมาแล้วไม่ต่ำกว่า 1 ปีผลการศึกษาพบว่า กระบวนการข้ามเพศไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนแปลงร่างกาย หากแต่เป็นกระบวนการสร้างอัตลักษณ์ เพศภาวะ และความเป็นชายอย่างต่อเนื่อง โดยผู้ให้ข้อมูลแต่ละคนตัดสินใจเปลี่ยนแปลงร่างกายในระดับที่แตกต่างกัน ภายใต้เงื่อนไขด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ และบริบทชีวิต การเปลี่ยนแปลงร่างกายช่วยลดความไม่สอดคล้องระหว่างเพศสรีระกับอัตลักษณ์ทางเพศ ช่วยเพิ่มความมั่นใจในการดำเนินชีวิตประจำวัน และสัมพันธ์กับครอบครัว คนรัก และสังคม อย่างไรก็ตามในงานศึกษานี้ผู้ให้ข้อมูลไม่ได้ยึดโยงความเป็นชายกับเพศสรีระอย่างสุดขั้ว และไม่ได้มุ่งไปสู่ความเป็นชายในรูปแบบเดียวกัน แต่ให้ความสำคัญกับการดำรงชีวิตที่สอดคล้องกับอัตลักษณ์ของตนเอง และมีการนิยามความเป็นชายที่หลากหลาย สะท้อนให้เห็นถึงการประกอบสร้างความเป็นชายในรูปแบบที่แตกต่างกัน แต่ในขณะเดียวกันภายในกลุ่มชายข้ามเพศก็ยังปรากฎการจัดลำดับชั้นความเป็นชายโดยใช้ร่างกายหรือการแสดงออกทางเพศเป็นเกณฑ์ รวมทั้งการได้รับอภิสิทธิ์บางประการจากการได้รับการยอมรับในฐานะผู้ชายภายหลังการข้ามเพศในด้านอำนาจทางการแพทย์ สถาบันทางการแพทย์มีบทบาทสำคัญในการกำหนดเงื่อนไขของการข้ามเพศผ่านกระบวนการวินิจฉัย การประเมินความพร้อม การกำกับควบคุม อำนาจดังกล่าวดำรงอยู่ผ่านองค์ความรู้ทางการแพทย์ ระเบียบปฏิบัติ และปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคลากรทางการแพทย์กับชายข้ามเพศ แม้ว่าผู้ให้ข้อมูลจะประสบกับการเลือกปฏิบัติ ความไม่เข้าใจในอัตลักษณ์ทางเพศที่ตั้งอยู่บนบรรทัดฐานทางเพศแบบทวิลักษณ์ แต่พวกเขาก็ไม่ได้เป็นเพียงผู้ถูกกระทำจากอำนาจโดยสิ้นเชิง หากแต่ยังสะท้อนให้เห็นถึงความเป็นอัตวิสัย ผ่านการแสวงหาข้อมูล การเลือกแนวทางการข้ามเพศ การตัดสินใจเปลี่ยนแปลงร่างกายในระดับที่ตนเองพึงพอใจ และต่อรองกับข้อกำหนดของระบบทางการแพทย์ ดังนั้นกระบวนการข้ามเพศจึงไม่ใช่เพียงกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางชีววิทยา แต่เป็นกระบวนการประกอบสร้างความหมายของร่างกาย อัตลักษณ์ เพศภาวะ เพศวิถี และความเป็นชาย ผ่านความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างปัจเจก สังคม และอำนาจทางการแพทย์ |
