|
การพัฒนาต้นแบบกระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัว |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การพัฒนาต้นแบบกระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัว |
| Creator | ยุทธพงศ์ บุญเต็ม |
| Contributor | ปวีณา แช่มช้อย, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | สติ, การแสดงศึกษา, การวิจัยการออกแบบ, Mindfulness, Performance studies, Design research |
| Abstract | ปัญหาความเครียดและความวิตกกังวลในกลุ่มนักศึกษาและวัยทำงานในเขตกรุงเทพมหานครอาจส่งผลต่อสุขภาพจิตระยะยาวซึ่งการส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัว (mindfulness) อาจมีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาวะทางจิตใจ (mental well-being) ปัจจุบันทางเลือกในการเข้าพบนักจิตบำบัดหรือการใช้แนวทางการฝึกสติรูปแบบดั้งเดิม อาจมีข้อจำกัดและสร้างความกดดันให้แก่ผู้ฝึกบางกลุ่ม ผู้วิจัยจึงบูรณาการศาสตร์การแสดงศึกษา (performance studies) ตามแนวคิดจิต-กาย (psychophysical) พัฒนาต้นแบบเบื้องต้นโดยอาศัยแนวคิดและรูปแบบระเบียบวิธีการจากการวิจัยการออกแบบ (design research) มาเป็นกรอบแนวคิดร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้ four forms of learning (manifold learning) เพื่อออกแบบและพัฒนาต้นแบบกระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัว (mindfulness) และเพื่อประเมินผลการใช้ต้นแบบนี้ในการส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัว โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน (mixed methods) ในกลุ่มตัวอย่าง 19 คน ผ่านกิจกรรมและฝึกปฏิบัติในชีวิตประจำวันเป็นเวลา 1 สัปดาห์ ประเมินผลผ่านการสังเกตพฤติกรรม การสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบสำรวจการรับรู้ในสภาวะรู้สึกตัว ผลการวิจัยพบว่า การออกแบบและพัฒนาต้นแบบกระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัว สามารถบูรณาการศาสตร์การแสดงศึกษา (performance studies) โดยใช้กิจกรรมทางร่างกาย เช่นที่มีการเคลื่อนไหว ซึ่งสอดคล้องกับความคาดหวังของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการความยืดหยุ่น กระบวนการที่ตื่นตัว เห็นผลเชิงประจักษ์ทางกายภาพ และพบว่าการประเมินผลการใช้ต้นแบบกระบวนการเรียนรู้สภาวะรู้สึกตัวในทั้งสองกลุ่ม มีแนวโน้มในทิศทางเดียวกัน โดยกลุ่มนักศึกษามีคะแนนเฉลี่ยด้านการมีสภาวะรู้สึกตัวเพิ่มขึ้น 16.46% และกลุ่มวัยทำงานเพิ่มขึ้น 6.71% แม้งานวิจัยฉบับนี้จะดำเนินการพัฒนาต้นแบบกระบวนการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัวเพียง 1 วงจร อย่างไรก็ตามผลจากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกและการเปรียบเทียบสถิติก่อนหลัง ได้แสดงให้เห็นว่า กระบวนการนี้ช่วยส่งเสริมสภาวะรู้สึกตัวได้ ทั้งนี้ ผู้วิจัยได้เสนอแนะให้มีการทำซ้ำในวงกว้างขึ้น |
