|
การกำหนดความผิดอาญา: ศึกษากรณีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การกำหนดความผิดอาญา: ศึกษากรณีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ |
| Creator | สิริภา ค้าขาย |
| Contributor | สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2560 |
| Keyword | การกำหนดความผิดอาญา, การซื้อขายอวัยวะมนุษย์, การปลูกถ่ายอวัยวะ, Criminalization, Human organ trade, Human organ transplantation |
| Abstract | การปลูกถ่ายอวัยวะเป็นวิทยาการทางการแพทย์ที่ถูกพัฒนาเรื่อยมาและปัจจุบันมีอัตราความสำเร็จในการรักษาผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ต้องเข้ารับการเปลี่ยนอวัยวะได้เป็นอย่างดี ส่งผลให้ความต้องการอวัยวะสำหรับนำมาใช้ในการปลูกถ่ายเพิ่มมากขึ้น แต่เนื่องจากการได้มาซึ่งอวัยวะสำหรับใช้ในการปลูกถ่ายมีข้อจำกัดในหลายประการ ก่อให้เกิดปัญหาความขาดแคลนอวัยวะและนำมาสู่ปัญหาการซื้อขายอวัยวะเพื่อนำมาใช้ในการปลูกถ่าย การซื้อขายอวัยวะมนุษย์ยังคงมีประเด็นปัญหาทางด้านศีลธรรมและยังคงถูกมองว่าเป็นการกระทำที่ขัดต่อศีลธรรมอันดี นอกจากนี้ด้วยยุคปัจจุบันที่เป็นโลกที่ไร้พรมแดน รูปแบบของการซื้อขายอวัยวะมนุษย์จึงพัฒนาไปในลักษณะของการซื้อขายข้ามชาติ รวมถึงมีการดำเนินการอย่างองค์กรอาชญากรรม เป็นเหตุให้ในหลายประเทศห้ามมิให้มีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์หรือการห้ามมิให้จ่ายค่าตอบแทนให้แก่ผู้บริจาคอวัยวะ เว้นแต่เป็นค่าตอบแทนที่เป็นเงินนั้นเป็นค่าชดเชยตามที่กฎหมายกำหนดซึ่งกฎหมายยกเว้นให้จ่ายให้แก่ผู้บริจาคอวัยวะได้ เช่น ค่าเดินทางมาผ่าตัดบริจาคอวัยวะของผู้บริจาค ค่ารักษาพยาบาลภายหลังจากการผ่าตัดของผู้บริจาค ค่าขาดรายได้ เป็นต้น แต่จากการศึกษาพบว่าประเทศอิหร่าน เป็นประเทศเดียวที่อนุญาตให้มีการจ่ายค่าตอบแทนการบริจาคไตให้แก่ผู้บริจาคที่ยังมีชีวิตอยู่ได้ โดยผ่านการควบคุมดูแลขององค์กรที่รัฐบาลกำกับดูแลและมีการกำหนดค่าตอบแทนการบริจาคไตจากรัฐบาล เพื่อแก้ไขปัญหาความขาดแคลนอวัยวะสำหรับปลูกถ่าย แต่อย่างไรก็ดี ประเทศอิหร่านก็ไม่ได้สนับสนุนให้มีการซื้อขายไตหรืออวัยวะอื่นๆเพื่อการปลูกถ่ายอย่างเสรีแต่อย่างใด ปัจจุบันหลายประเทศที่ประสบปัญหาเกี่ยวกับการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ ได้พยายามแก้ไขปัญหาด้วยการออกกฎหมายที่มีบทบัญญัติกำหนดให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นการกระทำที่เป็นความผิดที่มีโทษทางอาญา และอาศัยความร่วมระหว่างประเทศในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวสำหรับประเทศไทย แม้จะไม่ปรากฏรายงานหรือสถิติที่ชัดแจ้งว่าประเทศไทยกำลังประสบปัญหาการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ แต่ก็ปรากฏข่าวเกี่ยวกับกรณีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ในประเทศไทยเป็นระยะๆ จึงปฏิเสธไม่ได้ว่าประเทศไทยก็กำลังประสบปัญหานี้เช่นกัน ซึ่งปัจจุบันประเทศไทยมีการกำหนดห้ามมิให้มีการซื้อขายอวัยวะหรือจ่ายค่าตอบแทนอวัยวะที่นำมาใช้ในการปลูกถ่าย โดยกำหนดไว้ในกฎเกณฑ์และข้อบังคับเกี่ยวกับจรรยาบรรณในการประกอบวิชาชีพของแพทย์เกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะและระเบียบของสภากาชาดเกี่ยวกับการบริจาคอวัยวะเท่านั้น แต่ยังไม่ได้มีการบัญญัติให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นการกระทำที่เป็นความผิดไว้โดยเฉพาะ รวมถึงการออกกฎหมายเกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะ ผลจากการศึกษาดังกล่าวจะทำให้เห็นปัญหาความไม่ครอบคลุมของกฎหมายไทย ในกรณีที่มีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ และทำให้เห็นถึงความจำเป็นในการกำหนดให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นความผิดอาญา ฉะนั้น จึงมีข้อเสนอแนะให้มีการกำหนดให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์และการกระทำอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นการกระทำที่เป็นความผิดและมีโทษทางอาญาโดยเฉพาะ รวมทั้งมีมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะให้ชัดเจน เพื่อจะได้คุ้มครองบุคคลทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องและคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป |
