|
ชุมชนชาติพันธุ์ “บรู” ร่วมสมัยบนพื้นที่ชายแดนไทย-ลาว: วิถีชีวิตและการปรับตัวทางวัฒนธรรม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | ชุมชนชาติพันธุ์ “บรู” ร่วมสมัยบนพื้นที่ชายแดนไทย-ลาว: วิถีชีวิตและการปรับตัวทางวัฒนธรรม |
| Creator | เกียรติศักดิ์ บังเพลิง |
| Contributor | เสมอชัย พูลสุวรรณ, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2558 |
| Keyword | ชาติพันธุ์บรู, การปรับตัวต่อรอง, พลวัตชาติพันธุ์, การประกอบสร้างอัตลักษณ์ชาติพันธุ์, ชาวบรู, เอกลักษณ์ชาติพันธุ์, Bru ethnic, Negotiation, Ethnic dymamic, Construction of ethnic identity |
| Abstract | กลุ่มชาติพันธุ์บรู พูดภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก หมวดมอญ-เขมร สาขากะตูอิค ปัจจุบันพบกระจายอยู่ในภาคกลางของประเทศเวียดนาม ภาคใต้ของลาว และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในสังคมจารีตแบบของบรู ชาวบ้านยึดถือ “รี๊ต” (ในความหมายแบบเดียวกับ “ฮีตคอง” หรือจารีตประเพณีของชาวอีสาน) และความเชื่อ “ผี” ระดับต่างๆ ซึ่งทำหน้าที่เป็นกรอบกำกับพฤติกรรมและความสัมพันธ์ของสมาชิกในสังคม เกิดเป็นหน่วยองค์กรทางสังคมตั้งแต่ระดับครัวเรือนจนถึงหมู่บ้านและกลุ่มชาติพันธุ์ แบ่งแยกพวกเขาออกจากกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ งานศึกษาสนใจการปรับตัวของชุมชนชาวบรู ซึ่งพบกระจายอยู่ในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำโขงสองฟากพรมแดนไทย-ลาว ในเขตจังหวัดอุบลราชธานี และแขวงจำปาสัก ภายใต้บริบทรัฐชาติและโลกาภิวัตน์ โดยพบว่าชาวบรูเลือกใช้กลยุทธ์ทางวัฒนธรรมหลากหลายแบบ ในการรับมือกับวัฒนธรรมกระแสหลักไทย-ลาวที่แพร่เข้ามา กลยุทธ์ที่สำคัญคือ “ล่ะละรีต” หรือการลาออกจากระบบการนับถือผีตระกูล แล้วหันไปนับถือ พุทธศาสนาตามขนบไทย-ลาว ขณะเดียวกันก็เลือกที่จะรักษาหรือประดิษฐ์สร้างมิติวัฒนธรรมอย่างอื่นของความเป็น“บรู” เป็นต้นว่าชื่อเรียกทางชาติพันธุ์ ภาษา ประวัติศาสตร์ความทรงจำร่วม และระบบเครือญาติ ทั้งนี้เพื่อรักษาความมีตัวตนทางวัฒนธรรมให้ยังดำรงอยู่ และยังเป็นการปรับตัวต่อวัฒนธรรมร่วมสมัยด้านการท่องเที่ยวด้วย งานศึกษาค้นพบว่า “บรู” ในฝั่งไทย ยังสามารถรักษาสำนึกและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของความเป็น“บรู” โดยไม่ถูกกลืนกลายด้วยวัฒนธรรมกระแสหลักไว้ได้เข้มข้นมากกว่า “บรู” ในฝั่งลาว ทั้งนี้สาเหตุหนึ่งอาจเนื่องมาจากการที่รัฐไทยในปัจจุบัน ยอมรับกระแสโลกาภิวัตน์สำหรับการเปิดพื้นที่ให้กับความหลากหลายทางวัฒนธรรมมากกว่ารัฐลาว งานศึกษาแสดงให้เห็นถึงตัวอย่างของสังคมชาติพันธุ์ร่วมสมัย ที่มีศักยภาพจะปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมกระแสหลักได้อย่างกลมกลืน ขณะเดียวกันสามารถรักษาสำนึกและอัตลักษณ์สำหรับความเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ของตนเอาไว้ได้ด้วยในเวลาเดียวกัน |
