สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5: การสร้างสรรค์จากสุภาษิตพระร่วงฉบับวัดพระเชตุพนฯ
รหัสดีโอไอ
Title สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5: การสร้างสรรค์จากสุภาษิตพระร่วงฉบับวัดพระเชตุพนฯ
Creator พฤฒิชา นาคะผิว
Contributor ธานีรัตน์ จัตุทะศรี
Publisher จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Publication Year 2557
Keyword วรรณกรรมคำสอน, สุภาษิตคำพังเพยไทย, สุภาษิตพระร่วง, วรรณคดีไทย -- ประวัติและวิจารณ์, Didactic literature, Proverbs, Thai, Suphasit Phra Ruang, Thai literature -- History and criticism
Abstract วิทยานิพนธ์นี้มุ่งศึกษาสุภาษิตพระร่วงสำนวนที่กวีสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 5 จำนวน 4 สำนวน ได้แก่สุภาสิตพระร่วงกลอนลิลิต (เนื้อหาส่วนที่ 2) สุภาสิตพระร่วงกลอนลิลิต (เนื้อหาส่วนที่ 4) สุภาสิตพระร่วงในลิลิตพงศาวดารเหนือ และโคลงภาษิตพระร่วงในวชิรญาณ โดยมีจุดประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลและวิธีสร้างสรรค์ตัวบทจากร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ ผลการศึกษาพบว่า กวีในสมัยรัชกาลที่ 5 สร้างสรรค์สุภาษิตพระร่วงขึ้นใหม่โดยมีร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ เป็นต้นแบบในการประพันธ์ สุภาษิตพระร่วงที่กวีสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้รับอิทธิพลด้านรูปแบบคำประพันธ์ เนื้อหา ศิลปะการประพันธ์ และมีการเลียนถ้อยคำจากร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ อย่างเด่นชัด อิทธิพลด้านรูปแบบคำประพันธ์ สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 ทุกสำนวน กวียังคงใช้ร่ายที่มีเอกลักษณ์ในการนำเสนอคำสอน อิทธิพลด้านเนื้อหา เห็นได้ชัดว่าทุกสำนวนต่างอ้างว่า “พระร่วง” เป็นเจ้าของสุภาษิตและยังคงเน้นย้ำคำสอนเรื่องหลักการครองตนและหลักการปฏิบัติต่อบุคคลที่มีสถานภาพทางสังคมในระดับต่างๆ เช่นเดียวกับร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ อิทธิพลด้านศิลปะการประพันธ์ สุภาษิตพระร่วงที่กวีสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 5 หลายสำนวนได้สืบทอดศิลปะการใช้ภาษาและวิธีการนำเสนอคำสอนจากร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ นอกจากนี้สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 บางสำนวนยังได้รับอิทธิพลด้านการใช้ถ้อยคำจากร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ ด้วย สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 ไม่เพียงสืบทอดคำสอนโบราณจากร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ ด้วยการรักษารูปแบบคำประพันธ์ สืบทอดเนื้อหา ประยุกต์ใช้ศิลปะการประพันธ์ รวมทั้งเลียนถ้อยคำได้อย่างมีศิลปะเท่านั้น แต่ในการสร้างสรรค์สุภาษิตพระร่วงขึ้นใหม่ กวียังมีการปรับเปลี่ยนและเพิ่มรูปแบบคำประพันธ์ การอธิบายความ การตีความใหม่ และการเพิ่มเนื้อหาคำสอนด้วย ด้านการปรับเปลี่ยนรูปแบบและเพิ่มคำประพันธ์ สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 บางสำนวน มีการเพิ่มโคลงในตอนต้นและตอนท้ายร่ายสุภาษิต และบางสำนวนมีการแต่งโคลงประกอบเข้าคู่ร่ายสุภาษิตทีละวรรค ด้านการอธิบายความ สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 บางสำนวน กวีได้อธิบายขยายความคำสอนของร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ ด้วยการให้คำนิยามศัพท์ การยกตัวอย่างประกอบ และการใช้ถ้อยคำอธิบายคำสอนเพิ่มเติม ด้านการตีความใหม่ สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 บางสำนวน กวีได้นำคำสอนบางหัวข้อของร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ มาตีความใหม่เพื่อสื่อความให้ตรงความต้องการของกวี ด้านการเพิ่มเติมเนื้อหาคำสอน กวีได้เพิ่มเติมเนื้อหาคำสอนทั้งคำสอนที่มีสารัตถะคล้ายคลึงกับร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ และคำสอนที่มีสารัตถะใหม่ซึ่งบางคำสอนให้คติที่สัมพันธ์กับยุคสมัย ผลจากการสืบทอดและสร้างสรรค์ตัวบทจากร่ายสุภาษิตพระร่วงสำนวนจารึกวัดพระเชตุพนฯ ทำให้สุภาษิตพระร่วงสมัยรัชกาลที่ 5 มีคุณค่าหลากหลาย เช่น คุณค่าด้านวรรณศิลป์และคุณค่าด้านวรรณคดี คุณค่าด้านปัญญา รวมทั้งคุณค่าด้านสังคม อันสะท้อนให้เห็นอัจฉริยภาพในการสืบสรรค์โบราณภาษิตของกวี
URL Website cuir.car.chula.ac.th
Chulalongkorn University

บรรณานุกรม

EndNote

APA

Chicago

MLA

ดิจิตอลไฟล์

Digital File #1
DOI Smart-Search
สวัสดีค่ะ ยินดีให้บริการสอบถาม และสืบค้นข้อมูลตัวระบุวัตถุดิจิทัล (ดีโอไอ) สำนักการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ค่ะ