|
พุทธศาสนากับพระมหากษัตริย์ไทย พ.ศ. 2310-2394 |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | พุทธศาสนากับพระมหากษัตริย์ไทย พ.ศ. 2310-2394 |
| Creator | เกริกเกียรติ ไพบูลย์ศิลป |
| Contributor | จุฬิศพงศ์ จุฬารัตน์ |
| Publisher | จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย |
| Publication Year | 2557 |
| Keyword | ตากสินมหาราช, สมเด็จพระเจ้า, 2277-2325, พุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, พระบาทสมเด็จพระ, 2279-2352, พุทธเลิศหล้านภาลัย, พระบาทสมเด็จพระ, 2310-2367, นั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2330-2394, พุทธศาสนากับพระมหากษัตริย์ -- ไทย, พุทธศาสนา -- ไทย, ราชาธิปไตย -- ไทย, พระราชอำนาจ -- ไทย, กษัตริย์และผู้ครองนคร -- ไทย, ไทย -- ประวัติศาสตร์ -- กรุงธนบุรี, 2310-2325, ไทย -- ประวัติศาสตร์ -- กรุงรัตนโกสินทร์, 2326-2405, Buddhism -- Thailand, Monarchy -- Thailand, Prerogative, Royal -- Thailand, Kings and rulers -- Thailand, Thailand -- History -- Thonburi period, 2310-2325, Thailand -- History -- Rattanakosin period, 1782-1851 |
| Abstract | วิทยานิพนธ์เรื่องนี้วิเคราะห์และอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนากับพระมหากษัตริย์ไทยในการสร้างเสริมพระราชอำนาจ พระบรมเดชาบารมี และความชอบธรรมเพื่อส่งเสริมอำนาจการปกครอง โดยศึกษาตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินจนสิ้นสุดรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว อันเป็นระยะเวลาที่สังคมไทยกำลังเปลี่ยนผ่านจากสังคมแบบจารีตเดิมที่สืบทอดต่อมาจากสมัยอยุธยาตอนปลายและได้เริ่มเข้าสู่ยุคสมัยที่รับอิทธิพลจากตะวันตกซึ่งกำลังแผ่เข้าสู่สยาม จากการศึกษาพบว่าแม้ในสมัยธนบุรีและรัตนโกสินทร์ตอนต้นพระมหากษัตริย์ไทยจะทรงสร้างบ้านเมืองโดยใช้แบบแผนสังคมในสมัยอยุธยาตอนปลายเป็นต้นแบบ แต่ด้วยบริบททางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้พระมหากษัตริย์ในแต่ละรัชกาลทรงเลือกเน้นกรอบคิดทางพระพุทธศาสนาเพื่อทรงใช้ในการเชิดชูพระราชอำนาจ พระบรมเดชาบารมี และสร้างความชอบธรรมในการปกครองที่แตกต่างกันตามปัจจัยทางการเมือง เศรษฐกิจและสังคมในแต่ละรัชกาล โดยในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินทรงแสดงพระองค์เป็นผู้นำทางศาสนาเทียบเคียงกับการเป็นพระพุทธเจ้าบนโลกมนุษย์ผ่านการสร้างบารมีเฉพาะพระองค์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงแสดงพระราชฐานะผู้ทรงอุปถัมภ์สูงสุดของพระรัตนตรัยซึ่งทรงสถาปนาขึ้นใหม่ในรัชสมัย รวมทั้งทรงสร้างระเบียบเพื่อควบคุมพระสงฆ์บุคลากรทางพุทธศาสนาให้อยู่ในมาตรฐานของรัฐ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงประกอบพระราชกรณียกิจเพื่อยกพระราชฐานะและพระบารมีให้โดดเด่นเหนือกว่าพระมหากษัตริย์ชาวพุทธอื่นใดในภูมิภาค ส่วนพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสร้างพระพุทธรูป วัดรวมทั้งพุทธสัญลักษณ์ที่มีความพิเศษทั้งในเชิงปริมาณและขนาด เพื่อสร้างความชอบธรรมจากปัญหาพระชาติกำเนิดที่บั่นทอนพระบรมเดชาบารมี |
| URL Website | cuir.car.chula.ac.th |
