|
ชีวภัณฑ์อารักขาพืชสูตรใหม่ชนิดผงผสมน้ำ ที่ผลิตระดับอุตสาหกรรม เพื่อใช้ควบคุมโรคแคงเกอร์ของมะนาว ภายใต้สภาพแปลงเกษตรขนาดใหญ่ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ดุสิต อธินุวัฒน์ |
| Title | ชีวภัณฑ์อารักขาพืชสูตรใหม่ชนิดผงผสมน้ำ ที่ผลิตระดับอุตสาหกรรม เพื่อใช้ควบคุมโรคแคงเกอร์ของมะนาว ภายใต้สภาพแปลงเกษตรขนาดใหญ่ |
| Contributor | พงศธร ปรโลกานนท์, จตุพร บุณณดากุล |
| Publisher | Thammasat University |
| Publication Year | 2561 |
| Journal Title | Thai Journal of Science and Technology |
| Journal Vol. | 7 |
| Journal No. | 5 |
| Page no. | 491-515 |
| Keyword | เกษตรอินทรีย์, ถ่านชีวภาพ, การควบคุมโดยชีววิธี, แบคทีเรียสาเหตุโรคพืช, กรดซาลิซิลิก |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org |
| Website title | THAIJO |
| ISSN | 2286-7333 |
| Abstract | แบคทีเรียปฏิปักษ์จำนวน 2 จาก 33 สายพันธุ์ ถูกคัดเลือกและรวบรวมมาจากดินบริเวณรอบรากของต้นมะนาวอินทรีย์ เพื่อศึกษาคุณลักษณะต่าง ๆ โดยสายพันธุ์ TU-Orga13 และ TU-Orga14 มีศักยภาพในการกระตุ้นให้ต้นมะนาวสะสมกรดซาลิซิลิกสูงสุดเท่ากับ 0.714 และ 0.689 มิลลิกรัม/กรัมน้ำหนักสด หลังการคลุกเมล็ดด้วยเซลล์แขวนลอยแบคทีเรียปฏิปักษ์แต่ละสายพันธุ์ (ความเข้มข้น 1 x 108 cfu/ml) อัตรา 10 มิลลิลิตร : เมล็ด 1 กิโลกรัม ซึ่งแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) กับสายพันธุ์อื่น ๆ และกรรมวิธีควบคุม อีกทั้งแบคทีเรียทั้ง 2 สายพันธุ์นี้ยังแสดงบริเวณยับยั้งเชื้อ Xanthomonas axonopodis pv. citri สาเหตุโรคแคงเกอร์ของมะนาวได้กว้างที่สุดด้วยวิธีมาตรฐาน agar diffusion เท่ากับ 2.00 และ 1.93 เซนติเมตร ตามลำดับ ซึ่งแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) กับสายพันธุ์อื่น ๆ และกรรมวิธีควบคุม จากนั้นจึงพัฒนาชีวภัณฑ์อารักขาพืชสูตรใหม่ชนิดผงผสมน้ำจากผงถ่านชีวภาพที่ประกอบด้วยสารพา สารเสริมประสิทธิภาพ และแบคทีเรียปฏิปักษ์ TU-Orga13 หรือ TU-Orga14 รวม 6 สูตร ผลการวิจัยพบว่า ชีวภัณฑ์อารักขาพืชชนิดผงผสมน้ำจากผงถ่านชีวภาพที่ผลิตในระดับอุตสาหกรรมสูตรที่ 3 หรือเรียกว่า Formula 3 [ผงถ่านชีวภาพ, แป้งทัลคัม, โดโลไมต์, แคลเซียมคาร์บอเนต, คาร์บอกซิเมทิลเซลลูโลส และน้ำสกัดถั่วเหลือง ปริมาณ 500 กรัม ผสมแบคทีเรียปฏิปักษ์ TU-Orga13 (ความเข้มข้นเชื้อ 1016 cfu/ml) ปริมาตร 10 มิลลิลิตร] สามารถคงความมีชีวิตรอดของแบคทีเรียปฏิปักษ์ได้ดีที่สุดแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) กับสูตรอื่น ๆ เท่ากับ 2.8 x 1016, 2.8 x 1015, 1.9 x 1013, 2.8 x 1010 cfu/g ของชีวภัณฑ์ หลังเก็บรักษาไว้ในสภาพอุณหภูมิห้องนาน 1, 3, 6, และ 12 เดือน ตามลำดับ โดยในสภาพเรือนปลูกพืชทดลอง Formula 3 มีประสิทธิภาพในการลดจำนวนแผลแคงเกอร์บนใบมะนาวและลดประมาณประชากรเชื้อ X. axonopodis pv. citri ได้ดีที่สุดแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) โดยปรากฏแคงเกอร์เท่ากับ 5 แผล และพบประชากรเชื้อโรค 1.13x106 cfu/g ของน้ำหนักสดใบมะนาว ยิ่งไปกว่านั้น Formula 3 สามารถชักนำให้ต้นมะนาวสะสมกรดซาลิซิลิกได้อย่างรวดเร็วภายใน 24 ชั่วโมง หลังการปลูกเชื้อ X. axonopodis pv. citri เท่ากับ 0.624 มิลลิกรัม/กรัมน้ำหนักสด ตลอดจนพบว่าต้นมะนาวที่ราดดินด้วย Formula 3 อัตรา 50 กรัม/น้ำ 20 ลิตร ปริมาตร 300 มิลลิลิตร/ต้น มีการสะสมกรดซาลิซิลิกได้มากที่สุดทั้ง 10 วัน ตลอดการทดลอง เมื่อเปรียบเทียบกับสูตรอื่น ๆ กรรมวิธีควบคุม ในทำนองเดียวกัน การราดดินด้วย Formula 3 อายุ 1, 3, 6 และ 12 เดือน ในอัตราดังกล่าวข้างต้น ภายใต้สภาพแปลงปลูกของเกษตรกร สามารถลดความรุนแรงโรคแคงเกอร์ได้ดีที่สุดแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) โดยปรากฏแคงเกอร์ 5.33, 5.67, 6.00 และ 7.00 แผล ตามลำดับ สอดคล้องกับปริมาณประชากร X. axonopodis pv. citri บนใบมะนาว ซึ่งตรวจพบเท่ากับ 1.12 1.28 x108 cfu/g ของน้ำหนักสดใบมะนาว และสอดคล้องกับปริมาณการสะสมกรดซาลิซิลิกภายในต้นมะนาวสูงสุดแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเท่ากับ 0.654, 0.450, 0.44 และ 0.429 มิลลิกรัม/กรัมน้ำหนักสด ตามลำดับ เมื่อจำแนกชนิดแบคทีเรียปฏิปักษ์ TU-Orga13 ด้วยวิธีมาตรฐาน ทั้งในระดับสัณฐานวิทยา ชีวเคมี และโมเลกุล พบว่ามีความเหมือนคล้ายคลึงกันกับ Bacillus subtilis 100 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นการวิจัยนี้จึงแสดงให้เห็นว่า Bacillus subtilis TU-Orga13 ในชีวภัณฑ์สูตรใหม่ Formula 3 มีการแสดงออกที่รวดเร็วในการผลิตสารทุติยภูมิและกรดซาลิซิลิกเพื่อกระตุ้นให้มะนาวต้านทานต่อการเข้าทำลายของ X. axonopodis pv. citri |
