|
สถานการณ์ยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในเขตสุขภาพที่ 3 |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | 1. สิริลักษณ์ รื่นรวย 2. สุรศักดิ์ เสาแก้ว |
| Title | สถานการณ์ยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในเขตสุขภาพที่ 3 |
| Publisher | คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| Publication Year | 2560 |
| Journal Title | วารสารเภสัชกรรมไทย |
| Journal Vol. | 9 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 225-235 |
| Keyword | ผลิตภัณฑ์ยา, ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร, ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง, เภสัชสาธารณสุข, การคุ้มครองผู้บริโภค |
| ISSN | 1906-5574 |
| Abstract | วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสถานการณ์การใช้ยาและปัญหาความไม่ปลอดภัยด้านยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในเขตสุขภาพที่ 3 วิธีการ: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาที่ศึกษาข้อมูลระดับบุคคล ระดับครอบครัว และระดับชุมชน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง 717 คน ซึ่งเลือกมาแบบสุ่มอย่างง่ายจากผู้ป่วยเรื้อรังที่อาศัยใน 5 ตำบลที่เลือกมาแบบตามสะดวก จังหวัดละ 1 ตำบลจากทั้งหมด 5 จังหวัดในเขตสุขภาพที่ 3 ตัวอย่างอาศัยใน 599 ครัวเรือน อาสาสมัครสาธารณสุขที่ผ่านการอบรมเป็นผู้ช่วยวิจัยเก็บข้อมูลการใช้ยา ตลอดจนยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ไม่ปลอดภัยในครัวเรือนด้วยการสัมภาษณ์ การสังเกต การทดสอบผลิตภัณฑ์ที่ต้องสงสัยด้วยชุดทดสอบเบื้องต้น การตรวจสอบความถูกต้องของฉลากจากฐานข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และการตรวจสอบผลิตภัณฑ์จากฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปลอดภัยของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เภสัชกรและผู้ช่วยวิจัยสำรวจผลิตภัณฑ์ที่ห้ามจำหน่ายในร้านชำหรือร้านค้าทุกแห่งในทั้ง 5 ตำบลรวม 121 ร้าน ผลการวิจัย: ผู้ป่วยจำนวนมากมีปัญหาในการอ่านฉลากยา การเพิ่มหรือลดยาด้วยตนเอง และการไม่แยกเก็บยากินและยาใช้ภายนอกออกจากกัน ร้อยละ 33.61,14.23 และ 11.85 ตามลำดับ ครัวเรือนใช้ยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ไม่ปลอดภัย ร้อยละ 10.52 (63/599 ครัวเรือน) รวม 112 รายการ ในจำนวนนี้ ร้อยละ 61.61 (69/112 รายการ) เป็นยาไม่มีทะเบียนและ/หรือตรวจพบสารสเตียรอยด์ หรืออวดอ้างสรรพคุณ ยาชุด ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีเลขสารบบและ/หรือตรวจพบสารสเตียรอยด์ หรืออวดอ้างสรรพคุณ และยาปฏิชีวนะร้อยละ 53.62, 23.19, 20.29 และ 2.90 ตามลำดับ แหล่งที่มาของผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปลอดภัย คือ ลูกหลาน/เพื่อนบ้าน ร้านยา และร้านชำ ร้อยละ 28.99, 23.19 และ 21.74 ตามลำดับ ในระดับชุมชน พบร้านชำจำหน่ายยาที่ห้ามจำหน่าย ร้อยละ 67.77 (82/121 ร้าน) พบยาที่ห้ามจำหน่ายตามกฎหมาย จำนวน 242 รายการ ส่วนใหญ่เป็นยาบรรเทาหวัด ยาปฏิชีวนะ และยาแก้ปวดร้อยละ 29.75, 21.90 และ 18.60 ตามลำดับ แหล่งที่มาของยาที่ห้ามจำหน่ายในร้านชำส่วนใหญ่มาจากร้านยา ร้านชำ และรถเร่ ร้อยละ 84.71, 9.09 และ 2.07 ตามลำดับ สรุป: ปัญหายาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ไม่ปลอดภัยยังคงพบมากในเขตสุขภาพที่ 3 ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน จึงควรมีมาตรการที่เหมาะสมในการคุ้มครองผู้บริโภค |
