|
การพัฒนาแนวคิดการดูแลทางทันตกรรมแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางสำหรับทันตแพทย์ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ผกาภรณ์ พันธุวดี พิศาลธุรกิจ |
| Title | การพัฒนาแนวคิดการดูแลทางทันตกรรมแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางสำหรับทันตแพทย์ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย |
| Contributor | ยุทธนา คำนิล, สุรศักดิ์ เก้าเอี้ยน |
| Publisher | สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | วิทยาสารทันตสาธารณสุข |
| Journal Vol. | 28 |
| Page no. | 14-31 |
| Keyword | การดูแลด้านทันตกรรมแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง, ทันตแพทย์, ระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ |
| URL Website | https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ThDPHJo/index |
| Website title | วิทยาสารทันตสาธารณสุข |
| ISSN | E-ISSN 2673-0065 |
| Abstract | การศึกษาเชิงคุณภาพเพื่อพัฒนาแนวคิดการดูแลทางทันตกรรมแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางสำหรับทันตแพทย์ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย แบ่งเป็น 2 ขั้นตอน 1) การทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องทั้งในด้านทันตกรรม ด้านการแพทย์ และด้านการพยาบาล 2) การสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้สัมภาษณ์ ประกอบด้วย 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้ป่วยแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง 5 คน ทันตแพทย์และทันตาภิบาล 7 คน และผู้ป่วยทันตกรรมในโรงพยาบาลชุมชน จำนวน 8 ราย ผู้เข้าร่วมได้รับคัดเลือกแบบเจาะจง ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การสัมภาษณ์ส่วนใหญ่เป็นแบบออนไลน์ บันทึกเทป แล้วนำมาถอดบทสัมภาษณ์ และวิเคราะห์เพื่อค้นหาคุณลักษณะด้วยเทคนิค thematic analysis ผลการศึกษาในขั้นตอนแรกพบว่า การทบทวนวรรณกรรมพบบทความจำนวน 9 บทความ ที่เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางในทันตแพทย์ และพบว่ามีคุณลักษณะร่วมกันทั้งหมด 9 คุณลักษณะ ได้แก่ การสื่อสาร การวินิจฉัยแยกโรคและความเจ็บป่วย การดูแลแบบองค์รวม การให้ข้อมูลและร่วมตัดสินใจการรักษา ความสัมพันธ์ระหว่างทันตแพทย์และผู้ป่วย ความเห็นอกเห็นใจ การดูแลแบบผสมผสาน การดูแลต่อเนื่อง และการประสานการดูแล ขั้นตอนที่สอง เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างพบว่า มีคุณลักษณะที่เหมือนกับการทบทวนวรรณกรรมทั้ง 9 คุณลักษณะ และที่แตกต่างอีก 3 คุณลักษณะ ได้แก่ การเข้าถึงบริการ การตระหนักรู้ในตนเองของทันตแพทย์ และการจัดการด้านความวิตกกังวลและความเจ็บปวด เมื่อจัดกลุ่มทั้ง 12 คุณลักษณะตามองค์ประกอบโครงสร้างแนวคิดการดูแลผู้ป่วยแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางของทันตแพทย์ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิได้ 2 องค์ประกอบ คือ 1) การดูแลผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางระดับบุคคล 8 คุณลักษณะ 2) การดูแลผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางผสมผสาน 4 คุณลักษณะ โครงสร้างแนวคิดนี้สามารถนำไปสู่การพัฒนาเครื่องมือวัดสมรรถนะการดูแลผู้ป่วยแบบยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางสำหรับทันตแพทย์ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิได้ต่อไป |
