|
พัฒนาการของระบบสวัสดิการในประเทศไทย จาก พ.ศ. 2475 ถึง 2543: ข้อสังเกตจากการศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีกับประสบการณืของประเทศไทย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ธร ปีติดล |
| Title | พัฒนาการของระบบสวัสดิการในประเทศไทย จาก พ.ศ. 2475 ถึง 2543: ข้อสังเกตจากการศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีกับประสบการณืของประเทศไทย |
| Publisher | คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2560 |
| Journal Title | วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ |
| Journal Vol. | 4 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 194-268 |
| Keyword | พัฒนาการของระบบสวัสดิการ, นโยบายสวัสดิการ, การเปลี่ยนแปลงไปสู่ประชาธิปไตย |
| URL Website | https://so05.tci-thaijo.org/index.php/thammasat_history |
| Website title | วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ |
| ISSN | 2672-9903 |
| Abstract | บทความชิ้นนี้ศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีที่อธิบายพัฒนาการของระบบสวัสดิการกับประสบการณ์ของประเทศไทยตั้งแต่พ.ศ. 2475 ถึง 2543 เพื่อให้เข้าใจถึงปัจจัยที่สำคัญในพัฒนาการของระบบสวัสดิการไทยและลักษณะของนโยบายที่เกิดจากปัจจัยดังกล่าว การศึกษาพบว่าทฤษฎีจากบริบทของตะวันตกที่อธิบายถึงปัจจัยเช่น การเปลี่ยนแปลงสู่สังคมแบบอุตสาหกรรม การเคลื่อนไหวทางชนชั้น รวมถึงการตื่นตัวเรื่องสิทธิทางสังคม ว่าเป็นปัจจัยที่ส่งผลสำคัญต่อพัฒนาการของระบบสวัสดิการนั้น เป็นคำอธิบายที่ไม่ตรงกับประสบการณ์ของประเทศไทยเส้นทางของพัฒนาการในระบบสวัสดิการไทยถูกอธิบายได้ดีกว่าด้วยทฤษฎีที่มาจากบริบทของประเทศกำลังพัฒนาที่เน้นสภาพทางการเมืองโดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงไปสู่ประชาธิปไตยเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนพัฒนาการของระบบสวัสดิการ การขาดหายไปของกลไกประชาธิปไตยในช่วง พ.ศ. 2500-2530 ส่งผลให้นโยบายสวัสดิการในด้านต่างๆ เกิดการขยายตัวอย่างจำกัดและไม่ครอบคลุมถึงคนยากจน ด้วยนโยบายสวัสดิการถูกกำกับด้วยเป้าหมายของรัฐแบบเผด็จการที่ให้ความสำคัญสูงสุดกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ จนกระทั่งประเทศไทยเข้าสู่ช่วงการเปลี่ยนแปลงไปสู่ประชาธิปไตยใน พ.ศ. 2530-2543 กลไกในระบบประชาธิปไตยจึงได้ผลักดันให้นโยบายสวัสดิการของไทยขยายตัวและมีความทั่วถึงมากขึ้นการที่ระบบสวัสดิการของไทยไม่ได้ถูกขับเคลื่อนโดยบทบาทของขบวนการแรงงานหรือพรรคการเมืองฝ่ายซ้าย ส่งผลให้รูปลักษณะของนโยบายสวัสดิการต่างๆ ในไทยไม่เหมือนกับนโยบายสวัสดิการในบริบทตะวันตกเสียทีเดียว การทำงานของกลไกทางการเมืองในบริบทของประชาธิปไตยไทยยังได้รับอิทธิพลจากคุณลักษณะแบบศักดินาราชูปถัมภ์ ส่งผลให้นโยบายสวัสดิการที่ให้การอุปถัมภ์ไปที่ประชาชนเฉพาะกลุ่มมีความสำคัญทางการเมือง สภาพนี้สร้างเงื่อนไขให้การขยายสวัสดิการไปสู่คนยากจนของไทยมักจะออกมาในลักษณะนโยบายที่อุดหนุนไปที่เกษตรกร ซึ่งเป็นนโยบายที่มักประสบข้อจำกัดด้านประสิทธิภาพในการกระจายประโยชน์ให้ทั่วถึงคนยากจน ฉะนั้น โจทย์สำคัญในการพัฒนาระบบสวัสดิการของไทยจึงเป็นคำถามที่ว่าจะพัฒนานโยบายสวัสดิการที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นในขณะที่ยังสามารถตอบเงื่อนไขทางการเมืองไปพร้อมกันได้อย่างไร |
