บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อลดความเครียดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เลย จังหวัดเลย มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาความเครียดของนักเรียน 2) ศึกษาแนวทางการลดความเครียดของนักเรียน 3) เปรียบเทียบระดับความเครียดของนักเรียนระหว่างก่อนและหลังการทำกิจกรรมลดความเครียด 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
ที่มีต่อการจัดกิจกรรมลดความเครียดกลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 96 คน ทำการคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) จากนักเรียนที่มีสภาวะความเครียดอยู่ในระดับสูงกว่าปกติเล็กน้อย สูงกว่าระดับปกติปานกลาง และสูงกว่าระดับสูงกว่าปกติมาก โดยใช้แบบวัดความเครียดของกรมสุขภาพจิตจำนวน 20 คนและกลุ่มเป้าหมายเชิงคุณภาพได้แก่ ผู้บริหาร จำนวน 4 คน ครูระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนจำนวน 12 คน ครูที่ปรึกษา จำนวน 8 คน ครูหอพัก จำนวน 15 คน จิตแพทย์ จำนวน 1 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 20 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้วิธีการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติที การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา 1) เครื่องมือเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ แบบวัดความเครียดของกรมสุขภาพจิต และแบบสอบถามความพึงพอใจ 2) เครื่องมือเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสัมภาษณ์นักเรียน

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพปัญหาที่พบ มีปัจจัยหลายอย่าง เช่น การพักอาศัยอยู่ในหอพักซึ่งเป็นสถานที่ ที่อาจไม่คุ้นเคย
กับการเรียนในหลักสูตรพิเศษที่มีความเข้มข้น ทางด้านเนื้อหาและกิจกรรมเสริมหลักสูตรจำนวนมาก อีกทั้งการปรับตัวของนักเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาแตกต่างกัน เนื่องจากนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ไม่เคยผ่านโรงเรียนประจำมาก่อน ทำการคัดเลือกกลุ่มเป้าหมาย เฉพาะโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) จากนักเรียนที่มีสภาวะความเครียดอยู่ในระดับสูงกว่าปกติเล็กน้อย สูงกว่าระดับปกติปานกลาง และสูงกว่าระดับสูงกว่าปกติมาก โดยใช้แบบวัดความเครียดของกรมสุขภาพจิตจำนวน 20 คน และไม่เคยห่างจากพ่อกับแม่ หรือ บางคนไม่อยากมาเรียนแต่ครอบครัวบังคับให้มา และนักเรียนยังเด็กมากความรับผิดชอบน้อย การแบ่งเวลาก็ยังไม่เป็นอีกทั้งการสอบเข้ามาเป็นนักเรียนทุนของรัฐบาลเป็นความหวังของพ่อแม่ผู้ปกครอง สิ่งแวดล้อมก็เป็นสิ่งที่สำคัญมาก เช่น คนรอบตัว กฎระเบียบรวมถึงมีความเปลี่ยนแปลง
ทั้งทางด้านร่างกาย อารมณ์ และจิตใจ ของการเป็นวัยรุ่นของนักเรียนด้วย

2. แนวทางการลดความเครียด ต้องบูรณาการอย่างหลากหลายเพื่อให้เกิดความสมดุลคือ Positive Thinking ปรับทัศนคติการจัดกิจกรรมผ่อนคลายในลักษณะนันทนาการ การฝึกคลายเครียดของกรมสุขภาพจิต ตามแบบวิธีของกรมสุขภาพจิต

3. ผลการลดความเครียด ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เลย ระหว่างก่อนและหลังการทำกิจกรรมลดความเครียด ดังนี้นักเรียนกลุ่มเป้าหมายมีความเครียดลดลงหลังได้เข้าร่วมกิจกรรมความเครียด อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งนี้เพราะกิจกรรมลดความเครียด
เป็นกิจกรรมที่เน้นให้นักเรียนสามารถปฏิบัติได้จริงด้วยตนเอง เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวกับการการผ่อนคลายความเครียดด้วยตนเอง

4. ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีต่อการจัดกิจกรรม
ลดความเครียดของนักเรียนโรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เลย พบว่า ความพึงพอใจของนักเรียนหลังการทำกิจกรรมลดความเครียดโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดเมื่อพิจารณาเป็นด้าน พบว่าด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดคือ ด้านกิจกรรมลดความเครียด รองลงมา คือด้านการวัดและการประเมินผล ด้านสื่อประกอบกิจกรรมด้านเนื้อหาของกิจกรรมการลดความเครียดและด้านวิทยากร ตามลำดับ

คำสำคัญ : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ การลดความเครียด

Abstract

This action research concerned the stress reduction of the Matayomsuksa 1 students of Princess Chulabhorn's College Loei. The objectives of the study includes to investigate the stress problems of the students, to find stress reduction guides for the students, to compare the stress levels of the students before and after the stress reduction activities and to measure the satisfaction of the students toward the stress reduction activities. The target group comprises 96 Matayomsuksa 1 students. The informants of the qualitative data includes 4 school administrators, 12 student assistants, 8 advisors, 15 dormitory supervisors, a psychiatrist, and the 20 students. They were selected by purposive samplingmethod. The research instrument includes 1) quantitative data collection: stress questionnaires from the Department of Mental Health, satisfaction questionnaires,2) qualitative data collection: in-depth interviews and student interviews.The quantitative analyses were made in terms of frequencies, percentages, means, standard deviations, and by t-test. The qualitative analyses were carried out by the content analysis technique.

Keywords : Findings were as the followingResearch, Reduction the Stress