บทคัดย่อ

ผู้ปลูกข้าวปี2552/2553 จำนวน 1058 ครัวเรือนกลุ่มตัวอย่างใช้สูตรทาโร ยามาเน (Taro Yamane) เก็บตัวอย่าง 383 ครัวเรือน ผู้วิจัยได้ประชาคมการเก็บข้อมูลการใช้สารเคมีโดยมีการจัดเก็บข้อมูล 2 แบบคือ1.ใช้แบบสอบถาม และ2.โดยใช้แบบฟอร์มการบันทึกข้อมูลให้เกษตรกรไปจดบันทึก มีการประชุมชี้แจงการเก็บข้อมูลสารเคมีแก่เกษตรกร จากการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติพบว่าเกษตรกรทำนาหลังจากฤดูทำนามีการปลูกพืชหมุนเวียน เกษตรกรมีอายุมากกว่า 41 ปีร้อยละ81.20 มีการศึกษาระดับประถมศึกษาร้อยละ 86.70 รายได้เฉลี่ย 113,685 บาท/ครัวเรือน/ปี มีพื้นที่เพาะปลูกเฉลี่ย 20.84 ไร่/ครัวเรือน ในครอบครัวมีแรงงานเฉลี่ย 2 คน มีรถยนต์ รถอีแต๋น รถไถนา เครื่องสูบน้ำ เครื่องตัดหญ้า เครื่องพ่นยา และเครื่องหว่านปุ๋ยหรือเมล็ดเฉลี่ย 1 เครื่อง/ครัวเรือน รถจักรยานยนต์เฉลี่ย 2 คัน/ครัวเรือน รายได้จากการปลูกข้าวโพดเฉลี่ย 60,440 บาท/ครัวเรือน/ปี ข้าวเฉลี่ย 79,920 บาท/ครัวเรือน/ปี ถั่วเขียวเฉลี่ย 43,032 บาท/ครัวเรือน/ปี ผักเฉลี่ย43,032 บาท/ครัวเรือน/ปี หอมเฉลี่ย 93,333 บาท/ครัวเรือน/ปี กระเทียมเฉลี่ย 24,714 บาท/ครัวเรือน/ปี เกษตรกรเช่าที่ดินในการเพาะปลูกร้อยละ 47.00 มีที่ดินของตนเองร้อยละ 46.70 เกษตรกรเก็บเมล็ดพันธุ์ข้าวไว้ใช้เองร้อยละ 49.91 เกษตรกรซื้อเมล็ดพันธุ์ถั่วเขียวร้อยละ 82 .00 เกษตรกรซื้อเมล็ดข้าวโพดร้อยละ 99.00

พบว่าค่าใช้จ่ายในการเพาะปลูกปี 2554 ค่าปุ๋ยร้อยละ 27.77 ค่าเตรียมพื้นที่ปลูกร้อยละ 24.50 ค่าแรงงานร้อยละ 23.35 ค่าสารปราบศัตรูพืชร้อยละ 24.39 ค่าปุ๋ยเคมีและสารปราบศัตรูพืชสามารถลดได้โดยใช้ปุ๋ยหมักทำเองใช้

ชีวภัณฑ์ทดแทนสารเคมี การใช้สารเคมีปราบศัตรูพืชพบว่ามีการใช้สารฆ่าหอยร้อยละ 70.50 สามารถทดแทนโดยใช้พืช ฝักคูน เอื้องหมายนา ในท้องถิ่นได้ การใช้สารเคมีปราบศัตรูพืชมีผลต่อสุขภาพของเกษตรกร ผลจากโครงการสำรวจระดับโคลีนเอสเตอเรสในเลือดเกษตรกร และชาวบ้านในตำบลชอนไพร ปี 2553 ซึ่งรายงานโดย ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลชอนไพร พบว่า เมื่อตรวจโคลีนเอสเตอเรส วันที่ 4 พฤษภาคม 2553 รวม 600 คน พบว่าไม่ปลอดภัย 46 คน มีความเสี่ยง 210 คน ปลอดภัย 269 คน ปกติ 75 คน จากข้อมูลแสดงว่าสารเคมีปราบศัตรูพืชมีการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม อาหาร และเข้าสู่ร่างกายของประชาชน

ดังนั้นผู้วิจัยได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการการผลิต ขยาย และการใช้สารชีวพันธุ์ในการปราบศัตรูพืช ในวันที่ 6 7 ตุลาคม 2554 เพื่อให้เกษตรกรมีความรู้ สามารถใช้สารชีวพันธุ์นำไปใช้ในการเกษตรที่ปลอดภัย เป็นข้อมูลที่ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพเกษตรกร เมื่อเกษตรกรได้รับข้อมูลมีการนำไปใช้ในการปลูกข้าว ถั่วเขียว และปลูกหอม พบว่าต้นทุนในการผลิตของถั่วเขียวลดลงเมื่อเปรียบเทียบต้นทุนในการผลิตปี 2554 เทียบกับปี 2555 ทำให้เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดีและปลอดภัย ประชาชนบริโภคอาหารคุณภาพที่ปลอดภัย ปลอดสารพิษ

คำสำคัญ : การใช้สารเคมีเกษตรของเกษตร, ตำบลชอนไพร, การวิจัยแบบมีส่วนร่วม

Abstract

This study surveys the use of chemical pesticides in agriculture by sampling the participants's families which registered in the year 2552 to year 2553 in Tambon Chanprai,Aumper Muang, Petchabun. The study samples 383 out of 1053 families who participated in the study by using the Taro Yamane method. In the study, there were 2 approaches used to collect the data. The first approach was by using questionnaires and the second approach was to have the participants record the data by using the form provided. From statistic analysis, it is found that after the participants had grown rice in the planting season they grew the rotated crop. Moreover, it is also found that 81.20 percent of the participants are above 41 years old and 86.70 percent of them have an elementary education level. The participants approximately had 2 average workers, a car, an agricultural car, a tractor, a pump, a grass cutting machine, a sprayer, a sewing machine and 2 motorcycles. The total average income of the participants is about 113,685 bahtper family per year where the incomes are from growing corn, rice, green beans, vegetables, onion and garlic which are about 60440, 79920, 43032, 43032, 93333, 24714 baht per family per year consequently. The study found that 47 percent of the participants use lented land in agricultural activities and 46.7 percent of them have their own land. There are 49.91 percent of the participants have their own seed for rice but for 82 percent of them buy green bean seed and 99 percent of them buy corn seed for the cultivation.

The study found that 27.77 percent of the cost is from fertilizer, 24.5 percent is from land provision, 23.35 percent is from workers salaries and 24.39 percent is from chemical pesticides. The cost of fertilizer and chemical pesticides can be reduced by them making their own fertilizer and bio-chemical pesticides. In the study, it is found that 70.50 percent of the participants use chemical pesticides to kill shellfish but shellfish can be killed by using the bio-chemical pesticide from Pudding Pine (Cassia fistula L.) and Crap ginger (Costus speciosus (Koen.) Smith.) which can be found locally. The use of chemical pesticides has an effect on the health of the participants. The report published from the head of the Health Promoting Hospital on May 4, 2553 analysing 600 of participants indicate that 26 of them had a participants have the dangerous level of Acetycholinesterase in their bodies, 210 of them are at risk and 269 of them were at a normal level. From the previous information, it can be concluded that chemical pesticides contaminates in the participants's environment and food.

According to the previously mentioned information, the researchers set up a seminar on how to make and use bio-chemical pesticides on October, 6-7 2554 so that the participants can use bio-chemical safely. After the seminar, the participants used the knowledge from the seminar and it is found that the cost of growing rice, green bean and onion has reduced in 2554. Therefore, the participants have a better quality of life because of thereduction in chemical pesticide use, and the consumers are better off from getting chemical pesticide free agricultural products.

Key Words : use of chemicals in agriculture, Tambon Shawn Prime, participatory research