|
แนวคิดทางกฎหมายเพื่อการจัดการปัญหาความไร้รัฐไร้สัญชาติในอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก Legal Concepts for Problem Solution of Statelessness and Nationalitylessness Situation in Wangthong Sub-District, Phitsanulok Province |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | กิติวรญา รัตนมณี |
| Title | แนวคิดทางกฎหมายเพื่อการจัดการปัญหาความไร้รัฐไร้สัญชาติในอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก Legal Concepts for Problem Solution of Statelessness and Nationalitylessness Situation in Wangthong Sub-District, Phitsanulok Province |
| Publisher | คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Publication Year | 2561 |
| Journal Title | วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Journal Vol. | 11 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 27-54 |
| Keyword | ไร้รัฐ ไร้สัญชาติ สถานะบุคคล วังทอง พิษณุโลก, Stateless, Nationalityless, Legal Personality, Wangthong, Phitsanulok |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/lawnujournal/index |
| Website title | https://www.tci-thaijo.org/index.php/lawnujournal/article/view/119606 |
| ISSN | 1906425X (Print), 24653829(Online) |
| Abstract | บทความฉบับนี้ ผู้เขียนมีจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอข้อค้นพบจากการสำรวจสถานการณ์ปัญหาความไร้รัฐไร้สัญชาติ ในพื้นที่อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก ในกิจกรรมห้องเรียนสิทธิมนุษยชนเคลื่อนที่ ครั้งที่ 12-14 ตั้งแต่กันยายน พ.ศ. 2559 - พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 ภายใต้ โครงการคลินิกกฎหมายนเรศวร (เพื่อสิทธิมนุษยชน) คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ซึ่งจัดขึ้นโดยอาศัยความร่วมมือขององค์กรภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชนในพื้นที่3ซึ่งปรากฏข้อค้นพบเบื้องต้น 5 ประการ กล่าวคือประการแรก พบว่ามีบุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติในอำเภอวังทอง อย่างน้อย 294 คน จำแนกเป็น 2 กลุ่ม คือ (1) บุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติที่อยู่ในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ประมาณ 200 คน และ (2) บุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติที่อยู่นอกสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ประมาณ 94 คน ซึ่งสามารถ จำแนกตามลักษณะปัญหาความไร้รัฐไร้สัญชาติได้ 2 ลักษณะ คือ คนไร้รัฐไร้สัญชาติโดยข้อเท็จจริง และคนไร้รัฐไร้สัญชาติโดยข้อกฎหมาย นอกจากนี้ ยังสามารถจำแนกสภาพปัญหาความไร้รัฐไร้สัญชาติโดยพิจารณาจากจุดเกาะเกี่ยวของบุคคลกับรัฐไทยได้เป็น 2 ประเภท คือ (1) บุคคลที่มีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐไทยโดยการเกิด โดยหลักบุคคลเพราะมีบุพการีและญาติพี่น้องสัญชาติไทย หรือโดยหลักดินแดนเพราะเกิดในดินแดนของรัฐไทยหรืออาศัยอยู่และปรากฏตัวในรัฐไทยมาเป็นเวลานาน และ (2) บุคคลที่มีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐไทยภายหลังการเกิด ทั้งโดยหลักบุคคลและหลักดินแดน ประการที่สอง พบว่าความไร้รัฐไร้สัญชาติของบุคคลในพื้นที่อำเภอวังทอง มีสาเหตุมาจาก บิดามารดา ตัวเจ้าของปัญหา ภาคเอกชนที่ให้ความช่วยเหลือ เจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง รวมถึงปัจจัยภายนอกอื่่นๆ ได้แก่ การโยกย้ายถิ่นฐาน การเดินทาง รวมถึงปัญหาเศรษฐกิจและปัญหาสังคม ประการที่สาม พบว่าบุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติในวังทองต้องเผชิญกับปัญหาในการเข้าถึงสิทธิด้านต่างๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต อาทิ สิทธิในการรักษาพยาบาล สิทธิในการศึกษา สิทธิในการประกอบอาชีพ สิทธิในการอาศัยอยู่ในรัฐไทย สิทธิในการเดินทาง สิทธิในการก่อตั้ง ครอบครัว เป็นต้น ประการที่สี่ พบแนวทางในการขจัดปัญหาสถานะบุคคล (1) ขจัดความไร้รัฐโดยกฎหมายการทะเบียนราษฎร (2) ขจัดความไร้สัญชาติโดยกฎหมายสัญชาติของไทย ประการที่ห้า พบว่ากระบวนการทำงานเพื่อการขจัดปัญหาความไร้รัฐไร้สัญชาติที่มีประสิทธิภาพและสัมฤทธิ์ผลจะเกิดขึ้นได้ด้วยการมีส่วนร่วมจากเจ้าของปัญหา รวมถึงหน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งหน่วยงานภาครัฐ/ภาคราชการ หน่วยงานภาคเอกชน/ภาคประชาชนและภาควิชาการThis article aims to present the findings from the fieldwork of statelessness and nationalitylessness situation in Wangthong Sub-district, Phitsunalok Province, which is a part of the 12th-14th Outside-Classroom Human Rights Course Activities from September 2016 November 2017. These outside-classroom activities are operated under the umbrella of Naresuan Legal Clinics for Human Rights, Faculty of Law, Naresuan University and collectively supported by the cooperation of public and private organizations' network. According to the fieldwork, there are five main findings as follows:Firstly, there are at least 294 stateless and nationalityless people in Wangthong Sub-district; and approximately 200 of these people live in Wangthong Home for the Destitute (WHD) while 94 of them have residences outside WHD. Given the characteristics of statelessness and nationalitylessness problems, these people can be categorized into two groups, which are de facto and de jure stateless and nationalityless people. Moreover, by considering the genuine link between the persons and the state of Thailand, people with stateless and nationalityless status may also be divided into two groups; (1) persons having the genuine link with Thailand by birth according to jus sanguinis principle due to Thai nationality parents and relatives, or jus soli principle due to being born in the territory of Thailand or residing and being presence in Thailand for a considerable period of time and (2) persons having the genuine link with Thailand after birth based on jus sanguinis and jus soli principles.Secondly, it found that the causes of statelessness and nationalitylessness in Wangthong Sub-district derived from father, mother, a person in questions, private sectors providing assistance, relevant state officers as well as other external factors such as migration, travel and economic and social problems.Thirdly, stateless and nationalityless people in Wangthong had been struggling with rights to access basic needs such as a right to healthcare, a right to education, a right to work, a right to reside in Thailand, a right to travel and a right to have a family. Fourthly, the article purports two main solutions dealing with legal status of people by the elimination of statelessness under Thai civil registration law and nationalitylessness under Thai nationality law.Lastly, in order to strengthen the effectiveness of the elimination of statelessness and nationalitylessness, the participation of many stakeholders, whether the person in questions, relevant government agencies, private sectors, civil society or the academia, is crucially necessary in this respect. |
