|
การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ลักษณะภูมินามของวัดในจังหวัดนครศรีธรรมราชด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | อารีรัตน์ แพทย์นุเคราะห์ |
| Title | การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ลักษณะภูมินามของวัดในจังหวัดนครศรีธรรมราชด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ |
| Publisher | คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | วารสารศิลปศาสตร์ |
| Journal Vol. | 23 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 584-615 |
| Keyword | ภูมินาม, วัด, นครศรีธรรมราช, ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ |
| URL Website | https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalarts/index |
| Website title | วารสารศิลปศาสตร์ |
| ISSN | 2672-9814 |
| Abstract | ภูมินามสะท้อนให้เห็นถึงภูมิทัศน์วัฒนธรรมและเป็น "ซากดึกดำบรรพ์ที่มีชีวิต" ที่ช่วยในการศึกษาพัฒนาการทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของพื้นที่ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์แบบรูปการกระจายทางพื้นที่ของภูมินามของวัดในจังหวัดนครศรีธรรมราชตามยุคสมัย และ 2) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภูมินามของวัดกับปัจจัยแวดล้อมทางกายภาพด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) โดยใช้วิธีการประมาณความหนาแน่นเชิงพื้นที่แบบเคอร์เนล (KDE) ในการวิเคราะห์แบบรูปการกระจายทางพื้นที่ของภูมินามของวัดเหล่านี้ จำนวน 652 วัด จากนั้นวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภูมินามของวัดเฉพาะประเภทลักษณะภูมิศาสตร์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพ 5 ประการ คือ ความสูง ความชัน ทิศทางของความลาดชัน ระยะห่างจากแม่น้ำหลัก และระยะห่างจากอำเภอเมือง ผลการศึกษาพบว่าลักษณะภูมินามของวัดส่วนใหญ่ร้อยละ 38.34 เป็นภูมินามประเภทลักษณะภูมิศาสตร์โดยเฉพาะประเภทแหล่งน้ำ โดยที่ภูมินามของวัดในสมัยสุโขทัยมีชื่อที่สัมพันธ์กับลักษณะคุณสมบัติเป็นส่วนใหญ่ ส่วนภูมินามของวัดในสมัยอยุธยา สมัยธนบุรี และสมัยรัตนโกสินทร์เป็นประเภทลักษณะภูมิศาสตร์ ทั้งนี้ แบบรูปการกระจายทางพื้นที่ของวัดแตกต่างกันในแต่ละยุคสมัย โดยส่วนใหญ่มีการกระจายแบบเกาะกลุ่มและกระจุกตัวหนาแน่นบริเวณที่ราบชายฝั่งด้านตะวันออกของจังหวัด ส่วนผลการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภูมินามของวัดเฉพาะประเภทลักษณะภูมิศาสตร์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพ พบว่าวัดส่วนใหญ่ตั้งอยู่บริเวณที่ราบและที่ราบต่ำที่มีความลาดชันต่ำ และทิศทางของความลาดชันอยู่ทางทิศตะวันออกเป็นหลัก ซึ่งวัดเหล่านี้ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ห่างจากศูนย์กลางเมือง (อำเภอเมือง) และแม่น้ำสายหลัก คือ แม่น้ำ ตาปีและแม่น้ำปากพนัง มากกว่า 10 กิโลเมตรขึ้นไป |
