|
คำเรียกผีภาษาล้านนา: การดำรงอยู่และโลกทัศน์ของชาวล้านนา |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ศราวุธ หล่อดี |
| Title | คำเรียกผีภาษาล้านนา: การดำรงอยู่และโลกทัศน์ของชาวล้านนา |
| Publisher | คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2564 |
| Journal Title | วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Journal Vol. | 21 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 369-420 |
| Keyword | คำเรียกผี, ภาษาล้านนา, การดำรงอยู่, โลกทัศน์, ภาคเหนือ |
| URL Website | https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalarts/ |
| Website title | วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| ISSN | 2672-9814 |
| Abstract | คำเรียกผีเป็นส่วนหนึ่งของภาษาที่แสดงให้เห็นวัฒนธรรมของแต่ละกลุ่มคนได้ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การดำรงอยู่ของคำเรียกผีภาษาล้านนา และโลกทัศน์ของชาวล้านนาที่สะท้อนจากคำเรียกผีภาษาล้านนา งานวิจัยเก็บข้อมูลคำเรียกผีภาษาล้านนาจากวิทยานิพนธ์และหนังสือช่วง พ.ศ. 2539-2561 พบคำเรียกผี จำนวน 81 คำ จากนั้นสร้างแบบสอบถามและแบบบันทึกข้อมูล เพื่อสอบถามบุคลากรในสำนักงานวัฒนธรรม 8 จังหวัดภาคเหนือทางไปรษณีย์พื้นที่ละ 1 คน และสัมภาษณ์ชาวล้านนาในพื้นที่ดังกล่าวพื้นที่ละ 1 คน รวมทั้งหมด 16 คน หลังจากเก็บข้อมูลจึงวิเคราะห์ลักษณะการดำรงอยู่ของคำเรียกผี และโลกทัศน์ของชาวล้านนาที่สะท้อนจากคำเรียกผีเพื่อพิสูจน์แนวคิดสมมติฐานซาเพียร์-วอร์ฟ ผลการวิจัยพบว่า คำเรียกผีภาษาล้านนามีการดำรงอยู่ 5 ลักษณะ คือ เรื่องเล่า ประเพณี พิธีกรรม การทำนาย และการเล่น แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) การดำรงอยู่ของคำเรียกผีที่มี 1 ลักษณะ ซึ่งเป็นกลุ่มที่พบมากที่สุด และ 2) การดำรงอยู่ของคำเรียกผีที่มีหลายลักษณะรวมกัน นอกจากนี้โลกทัศน์ของชาวล้านนาที่สะท้อนจากคำเรียกผียังสอดคล้องกับแนวคิดสมมติฐานซาเพียร์-วอร์ฟอีกด้วย เนื่องจากคำเรียกผีเป็นภาษาที่ชาวล้านนากำหนดขึ้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นความคิดและการมองโลกของชาวล้านนาเกี่ยวกับความเชื่อเรื่องผีที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตและสิ่งที่อยู่รอบตัว แบ่งเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) ผีกับศาสนา 2) ผีกับสถานภาพบุคคล 3) ผีกับสถานที่ 4) ผีกับอาชีพ 5) ผีกับเครื่องใช้ และ 6) ผีกับธรรมชาติ ซึ่งเป็นความเชื่อที่พบมากที่สุด |