|
การศึกษาพยาธิสภาพต่อมย่อยอาหารของหอยเชอรี่ (Pomacea canaliculata) จากพื้นที่อาศัยซึ่งได้รับผลกระทบของมนุษย์ที่ต่างกันในจังหวัดชลบุรี |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | กรองทอง ตั้งสิทธิ |
| Title | การศึกษาพยาธิสภาพต่อมย่อยอาหารของหอยเชอรี่ (Pomacea canaliculata) จากพื้นที่อาศัยซึ่งได้รับผลกระทบของมนุษย์ที่ต่างกันในจังหวัดชลบุรี |
| Contributor | ศศิธร มั่นเจริญ, อัมพร ทองกู้เกียรติกูล, ะจันทิมา ปิยะพงษ์ |
| Publisher | หน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ |
| Publication Year | 2562 |
| Journal Title | วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (JSTEL) |
| Journal Vol. | 10 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 30-45 |
| Keyword | Pomacea canaliculata, ต่อมย่อยอาหาร, พยาธิสภาพ, ตัวชี้วัดทางชีวภาพ, การติดตาม |
| URL Website | http://ejournals.swu.ac.th/index.php/JSTEL/index |
| Website title | วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ |
| ISSN | 1906-9790 |
| Abstract | จังหวัดชลบุรีตั้งอยู่ในพื้นที่ภาคตะวันออกของประเทศไทยได้รับการกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก ซึ่งการพัฒนานี้อาจส่งผลต่อคุณภาพน้ำจืดในจังหวัดชลบุรี การเปลี่ยนแปลงทางพยาธิสภาพเป็นตัวบ่งชี้ที่ดีของผลของมลพิษต่อสิ่งมีชีวิตที่ได้รับสารพิษและสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการบ่งชี้เพื่อแสดงถึงความเป็นพิษในเบื้องต้นได้ ต่อมย่อยอาหารของหอยเป็นบริเวณที่สำคัญในการสะสมและการกำจัดสารพิษ ด้วยเหตุนี้การเปลี่ยนแปลงของต่อมย่อยอาหารของหอยจึงสามารถใช้เป็นตัวชี้วัดทางชีวภาพสำหรับการติดตามมลพิษทางสิ่งแวดล้อมได้ งานวิจัยนี้จึงศึกษาพยาธิสภาพต่อมย่อยอาหารของหอยเชอรี่ (Pomacea canaliculata) จากพื้นที่อาศัยในแหล่งน้ำจืดที่ต่างกันในจังหวัดชลบุรี ได้แก่ พื้นที่อ้างอิง (เป็นพื้นที่นอกเขตจังหวัดชลบุรี มีค่า DO อยู่ในช่วง 3.13–4.93 mg/L ซึ่งมีสภาพแวดล้อมของน้ำจืดค่อนข้างดี) พื้นที่ป่า พื้นที่เกษตรกรรมและพื้นที่ชุมชน ตลอดจนตรวจสอบคุณสมบัติทางพยาธิสภาพของหอยจากสิ่งแวดล้อมเหล่านี้ รวมทั้งคณะผู้วิจัยได้วัดตัวบ่งชี้ทางกายภาพพื้นฐานของคุณภาพน้ำด้วย จากการศึกษาทางเนื้อเยื่อวิทยาบริเวณต่อมย่อยอาหารของหอยเชอรี่จากพื้นที่อ้างอิง พบว่า ต่อมย่อยอาหารมีลักษณะเป็นท่อ ประ-กอบด้วยเซลล์ย่อยอาหารและเซลล์เบโซฟิลิก นอกจากนี้ยังพบแกรนูลสีเข้มกระจายอยู่ทั่วบริเวณต่อมย่อยอาหารด้วย โดยการเปลี่ยนแปลงทางพยาธิสภาพของต่อมย่อยอาหารที่เกิดจากสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การเสียสภาพของเนื้อเยื่อบุผิว การลดลงของขนาดช่องว่างภายในท่อต่อมย่อยอาหารและพบการเพิ่มจำนวนของเซลล์เบโซฟิลิกและแกรนูลสีเข้ม จากผลการศึกษาพบว่าต่อมย่อยอาหารของหอยเชอรี่จากพื้นที่เกษตรกรรมมีการเสียสภาพของเนื้อเยื่อบุผิวอย่างชัดเจนเมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่อ้างอิง เนื่องจากการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเบื้องต้นโดยมีจำนวนตัวอย่างน้อยและผลการศึกษานี้ยังไม่ชัดเจนว่าสามารถนำต่อมย่อยอาหารของหอยเชอรี่ไปใช้เป็นตัวชี้วัดทางชีวภาพสำหรับการติดตามคุณภาพน้ำในสิ่งแวดล้อมของจังหวัดชลบุรีได้ อย่างไรก็ตามคณะผู้วิจัยเสนอให้มีการศึกษาพยาธิสภาพต่อมย่อยอาหารของหอยชนิดนี้และหอยฝาเดียวน้ำจืดชนิดอื่นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับเป็นตัวชี้วัดคุณภาพน้ำในสภาพแวดล้อมน้ำจืดของพื้นที่จังหวัดชลบุรีและพื้นที่อื่นในประเทศไทย |
