|
ประวัติศาสตร์ปาตานีผ่านการมองประวัติศาสตร์แบบระยะยาว: จากเจ็ดหัวเมืองถึงสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 (1808-1909) (Patani History through the View of Long-term History: From 7 Huamuangs to the Anglo-Siamese Treaty of 1909 (1808-1909)) |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | วันอิฮซาน ตูแวสิเดะ |
| Title | ประวัติศาสตร์ปาตานีผ่านการมองประวัติศาสตร์แบบระยะยาว: จากเจ็ดหัวเมืองถึงสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 (1808-1909) (Patani History through the View of Long-term History: From 7 Huamuangs to the Anglo-Siamese Treaty of 1909 (1808-1909)) |
| Publisher | คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Publication Year | 2564 |
| Journal Title | วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Journal Vol. | 17 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 187-214 |
| Keyword | ปาตานี, สนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909, ประวัติศาสตร์แบบระยะยาว, การเปลี่ยนแปลงทางการเมือง, การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ, ชนชั้นนำทางภูมิปัญญา, Patani, The Anglo-Siam Treaty of 1909, Long-term History, Political Change, Economic Change, Intellectual Elites |
| URL Website | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu |
| Website title | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu/article/view/249599 |
| ISSN | 1686-9192 (Print), 2697-4657 (Online) |
| Abstract | การศึกษาเรื่อง "ประวัติศาสตร์ปาตานีผ่านการมองประวัติศาสตร์แบบระยะยาว: จากเจ็ดหัวเมืองถึงสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 (1808-1909)" มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจการเปลี่ยนแปลงของปาตานีตลอดระยะเวลากว่าหนึ่งศตวรรษโดยเริ่มตั้งแต่การถูกแยกเป็นเจ็ดหัวเมืองในปี 1808 ไปจนถึงช่วงเวลาของการทำสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 บทความชิ้นนี้วิเคราะห์โดยใช้ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองปัจจัยทางเศรษฐกิจ และบทบาทของชนชั้นนำทางภูมิปัญญา การอธิบายลักษณะนี้เป็นการอธิบายประวัติศาสตร์แบบระยะยาวโดยเน้นมองกระบวนการที่นำไปสู่สนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 ซึ่งต่างจากประวัติศาสตร์นิพนธ์ทั่วไปที่มักจะอธิบายการเกิดสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 ในฐานะเหตุการณ์แบบระยะสั้น จนมองไม่เห็นพลวัตทางประวัติศาสตร์ และบทบาทของผู้คนที่หลากหลายซึ่งมีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่าตลอดระยะเวลากว่าหนึ่งศตวรรษก่อนสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 มีพลวัตการเปลี่ยนแปลงมากมายเกิดขึ้น โดยเริ่มจากการแบ่งปาตานีออกเป็นเจ็ดหัวเมืองในปี 1808 ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหญ่ เมื่อปาตานีที่เคยมีสุลต่านเพียงองค์เดียวนำไปสู่การมีเจ้าเมืองถึงเจ็ดองค์ ต่อมาในทศวรรษ 1830 มีการค้นพบแร่ดีบุกในหัวเมืองตอนใน ก็ยิ่งตอกย้ำความไร้เอกภาพในเจ็ดหัวเมือง เจ้าเมืองขัดแย้งกันเองเนื่องจากผลประโยชน์มหาศาลจากแร่ดีบุก แม้ช่วงเวลาดังกล่าวจะเกิดอำนาจชนิดใหม่เด่นชัดขึ้นมา คืออำนาจทางธรรมที่นำโดยเครือข่ายนักการศาสนา ที่สามารถประคับประคองบ้านเมืองได้ระดับหนึ่ง แต่ยังไม่ทันจะดำเนินการสิ่งใดที่เป็นรูปธรรมในแง่การต่อต้านจักรวรรดินิยมสยาม สุดท้ายก็เกิดการตกลงสนธิสัญญาแองโกลสยาม 1909 ระหว่างสยามกับอังกฤษ ในสภาพที่ชนชั้นนำทางการเมืองอย่างเจ้าเมืองปาตานีไม่มีอำนาจ ชนชั้นนำทางภูมิปัญญาก็มิอาจทำอะไรได้มากPatani History through the View of Long-term History: From 7 Huamuangs to the Anglo-Siamese Treaty of 1909 (1808-1909) aims to explore a century of historical change in Patani, starting from Patani being divided into seven Huamuangs (Domains) in 1808 to the conclusion of the Anglo-Siamese Treaty in 1909. This article analyzes changes in political and economic and the roles of intellectual elites. This article is a long-term historical analysis focusing on the process leading to the Anglo-Siam Treaty of 1909. It is thus different from conventional historiography that often describes the Anglo Siam Treaty 1909 from the view of eventual history. As such the historical dynamics and the roles of various groups of people who played important role in Patani historical changes are underexplored.This study reveals that over a century before the Anglo-Siam Treaty of 1909, there were many dynamics that began with the division of Patani into seven Huamuangs in 1808. It was a major political change, when Patani once had only one sultan, had then been divided into 7 Huamuangs ruled by seven Chaomuang (governors). Then, in the 1830s, there was a discovery of tin in the inner Huamuangs which further instigated disunity between the seven Huamuangs of Patani the governors were in conflicts over the enormous benefits of tin. Even though that time emerged a new moral authority, led by the religious network that can support the Patani people, but they were not yet strong enough to move against Siamese imperialism. Finally, the Anglo-Siam Treaty of 1909 was agreed between Siam and British, in a state that the Patani political elites severely were weaken while the intellectual elites were still did not pose much authority and power. |
