|
การจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนัง |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ดำรง โยธารักษ์ |
| Title | การจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนัง |
| Publisher | วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ |
| Publication Year | 2560 |
| Journal Title | วารสารเทคโนโลยีภาคใต้ |
| Journal Vol. | 10 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 185-191 |
| Keyword | การจัดการน้ำ, ลุ่มน้ำปากพนัง, นิเวศวัฒนธรรมชุมชน, อรรถประโยชน์นิยม |
| URL Website | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/journal_sct/index |
| Website title | วารสารเทคโนโลยีภาคใต้ |
| ISSN | 2539-7281 |
| Abstract | การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ฐานคิดในการจัดการน้ำของรัฐและกลุ่มชุมชน (2) กระบวนการขับเคลื่อนแนวทางการจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนังของรัฐและกลุ่มชุมชน และ (3) แนวทางการจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนังร่วมกันของรัฐและกลุ่มชุมชน กรอบแนวความคิดที่ผู้วิจัยใช้มาจากแนวคิดเรื่องฐานคิดในการจัดการน้ำทั้งของรัฐและชุมชน และแนวคิดเรื่องกระบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม การเก็บข้อมูลใช้วิธีการเชิงคุณภาพ ด้วยการวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์เจาะลึกจำนวน 48 คน การสนทนากลุ่มจำนวน 75 คน การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอันเนื่องมาจากการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนังและตัวแทนภาครัฐ ภาคประชาชน และภาควิชาการในคณะทำงานศึกษาข้อมูลการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนัง ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มชุมชนต้องการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนังโดยฐานคิดแบบนิเวศวัฒนธรรมชุมชน ซึ่งเป็นฐานคิดที่สวนทางกันกับฐานคิดแบบอรรถประโยชน์นิยมของกรมชลประทาน ความแตกต่างในฐานคิดจึงน่าจะเป็นสาเหตุของกระบวนการเคลื่อนไหวต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการจัดการน้ำในลุ่มน้ำปากพนังดังที่ปรากฏอยู่ กลุ่มชุมชนเคลื่อนไหวผ่านกลยุทธ์ต่าง ๆ โดยไม่ใช้วิธีการชุมนุมประท้วง แต่ใช้กระบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมด้วยกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันโดยชาวบ้านเป็นนักวิจัยเพื่อหาแนวทางในการจัดการน้ำ อย่างไรก็ตามผลจากการเคลื่อนไหวของกลุ่มชุมชนทำให้รัฐปรับแนวทางการบริหารจัดการน้ำของรัฐเช่นเดียวกัน เพื่อตอบสนองต่อข้อเรียกร้องของกลุ่มชุมชน แนวทางการจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนังร่วมกันของรัฐและกลุ่มชุมชนพบว่า มีอยู่สามแนวทาง คือ (1) แนวทางการบริหารจัดการน้ำของกรมชลประทาน (2) แนวทางการบริหารจัดการน้ำของกลุ่มรักษ์ลุ่มน้ำปากพนัง และ (3) แนวทางการบริหารจัดการน้ำของคณะทำงานศึกษาข้อมูลการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนัง แนวทางทั้งสามได้รับการพัฒนาไปสู่แนวทางการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำปากพนังร่วมกัน ที่การศึกษานี้ได้นำเสนอไว้ในสองมิติ คือ มิติโครงสร้างการบริหารจัดการน้ำร่วมกัน และมิติความร่วมมือด้านข้อมูล |
