|
การปรับตัวและต่อรองของชุมชนผ่านโครงการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในจังหวัดเชียงใหม่ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | อารตี อยุทธคร |
| Title | การปรับตัวและต่อรองของชุมชนผ่านโครงการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในจังหวัดเชียงใหม่ |
| Publisher | คณะบริหารการพัฒนาสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ |
| Publication Year | 2561 |
| Journal Title | วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม |
| Journal Vol. | 14 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 16-41 |
| Keyword | การปรับตัวและการต่อรองของชุมชน, นโยบายทวงคืนผืนป่า, แม่แจ่มโมเดล, เรดด์พลัส, เชียงใหม่ |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/JEM |
| ISSN | 1906-5485 |
| Abstract | งานวิจัยเชิงคุณภาพนี้ มุ่งศึกษาการปรับตัวและต่อรองของชุมชนเพื่อสิทธิในการ "ใช้ที่ดิน" ผ่านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของรัฐในโครงการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผู้วิจัยได้ใช้แนวคิดอำนาจของการกีดกัน เพื่ออธิบายกลไกการปกครองและควบคุมของรัฐในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติโดยเฉพาะที่ดินและวิถีชีวิตของชุมชน โดยศึกษาผ่านกรณีศึกษา 3 ลักษณะในจังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ กรณีนโยบายทวงคืนผืนป่าบ้านเลาวู โครงการแม่แจ่มโมเดล และโครงการเรดด์พลัสบ้านเมืองอาง ดำเนินการวิจัยในช่วงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2561 โดยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยเทคนิคการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วมและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับชาวบ้าน ผู้นำชุมชน องค์กรปกครองระดับท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรพัฒนาเอกชน ผลการวิจัยพบว่า รัฐดำเนินโครงการเหล่านี้โดยใช้วาทกรรมโลกร้อนเพื่อสร้างความชอบธรรมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ นโยบายทวงคืนผืนป่าที่บ้านเลาวู อำเภอเวียงแหง และโครงการแม่แจ่มโมเดลที่บ้านแม่ขี้มูก ส่งผลให้ชุมชนคืนพื้นที่ทำกินให้กับรัฐ และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน ชาวบ้านเลิกปลูกข้าวโพดแล้วหันไปปลูกไม้ผล ทำเกษตรผสมผสานทดแทน ส่วนโครงการเรดด์พลัสที่บ้านเมืองอาง ไม่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของชาวบ้าน เนื่องจากชาวบ้านได้รับการพัฒนาโดยโครงการหลวงมาก่อน และมีการใช้ที่ดินอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตามชุมชนยังไม่รับรู้เรื่องการแบ่งปันผลประโยชน์จากโครงการเรดด์พลัส |
