|
Ancylostoma ceylanicum พยาธิปากขอสัตว์สู่คน : โรคที่ถูกมองข้าม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | อุไรวรรณ ไกรนรา มูรานิชิ |
| Title | Ancylostoma ceylanicum พยาธิปากขอสัตว์สู่คน : โรคที่ถูกมองข้าม |
| Contributor | ศุภิกา วงศ์อุทัย |
| Publisher | กองนวัตกรรมและวิจัย กรมควบคุมโรค |
| Publication Year | 2564 |
| Journal Title | วารสารควบคุมโรค |
| Journal Vol. | 47 |
| Journal No. | 3 |
| Page no. | 419-431 |
| Keyword | โรคสัตว์สู่คน, หนอนพยาธิ, พยาธิปากขอ |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/DCJ |
| Website title | เว็บไซต์วารสารควบคุมโรค |
| ISSN | 2651-1649 |
| Abstract | โรคพยาธิปากขอเป็นโรคทางปรสิตที่มีความสำคัญในกลุ่มของประเทศกำลังพัฒนา การติดเชื้อในคนส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการ การติดเชื้อในปริมาณมากและแบบเรื้อรังทำให้เกิดการสูญเสียเลือด ซีดจากการขาดธาตุเหล็ก (iron-deficiency anemia) และขาดโปรตีน โรคนี้ได้รับความสนใจจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขไม่มากนักจึงถูกเรียกว่า Neglected tropical diseases (NTDs) ปรสิตหนอนพยาธิก่อโรคหลัก ได้แก่ Ancylostoma duodenale และ Necator americanus ในปัจจุบันรายงานต่างๆพบว่าโรคดังกล่าวมีปรสิตหนอนพยาธิก่อโรครอง ได้แก่ Ancylostoma ceylanicum เป็นปรสิตหนอนพยาธิที่ก่อให้เกิดโรคพยาธิปากขอในสุนัขและแมว เป็นปัญหาสุขภาพทั่วไปในกลุ่มสัตว์เลี้ยงและยังเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่ถูกมองข้ามเนื่องจากเชื่อว่าอุบัติการณ์ของโรคในคนมีน้อย แม้สุนัขและแมวถือเป็นโฮสต์ตามธรรมชาติแต่ตัวเต็มวัยของ A. ceylanicum ก็สามารถเจริญเติบโตและวางไข่ในลำไส้ของคนได้เช่นกัน อาการของโรคพยาธิชนิดนี้คล้ายโรคพยาธิปากขอของคน ประเทศออสเตรเลียให้ความสนใจการก่อโรคของ A. ceylanicum ในคนโดยมองว่าเป็นกลุ่มโรคอุบัติใหม่และอุบัติซ้ำซึ่งพบรายงานติดโรคในคนเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะในนักท่องเที่ยวที่กลับจากการท่องเที่ยวในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ประเทศไทย ลาว มาเลเซีย และพม่า ซึ่งวินิจฉัยด้วยการจำแนกชนิดของตัวเต็มวัยโดยการส่องกล้องในลำไส้ การตรวจอุจจาระโดยการพิจารณาไข่พยาธิไม่สามารถจำแนกความแตกต่างระหว่างพยาธิ A. ceylanicum, N. americanus และ A. duodenale ได้ การสำรวจทางระบาดวิทยาของโรคพยาธิปากขอในภูมิภาคนี้โดยวิธีทางอณูชีววิทยาบ่งชี้ว่า การติดโรคพยาธิ A. ceylanicum ในคน มีอุบัติการณ์เป็นอันดับสองรองจาก N. americanusและพบว่าอัตราการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมของ A. ceylanicum มากที่สุดในกลุ่มของพยาธิปากขอ ปัจจุบันการควบคุมป้องกันโรคพยาธิปากขอในคนมุ่งเน้นกลุ่มเด็กนักเรียนซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงตามหลักการกินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ ไม่เดินเท้าเปล่า โดยมองข้ามอุบัติการณ์ในปัจจุบันที่พบการติดพยาธิ A. ceylanicum ในคนมากขึ้น ดังนั้นการตระหนักถึงความสำคัญของ A. ceylanicum ที่ติดมายังคนจากสัตว์เลี้ยง และพิจารณาควบคุมป้องกันโรคพยาธิปากขอแบบบูรณาการด้วยหลักการสุขภาพหนึ่งเดียวทั้ง คน สัตว์ สิ่งแวดล้อม จะเป็นหนทางป้องกันปรสิตหนอนพยาธิ A. ceylanicum ติดต่อสู่คน และแพร่ไปยังพื้นที่อื่น ๆ ในวงกว้างมากขึ้น ทำให้สามารถลดอัตราการติดโรคพยาธิปากขอในคน สุนัขและแมวในภูมิภาคนี้ |
