|
ภูมิปัญญาผ้าซิ่นในคุ้มเจ้านายเมืองน่านสู่การพัฒนาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเพื่อการออกแบบสิ่งทอร่วมสมัย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | เก่งภักดี กลิ่นเทศ |
| Title | ภูมิปัญญาผ้าซิ่นในคุ้มเจ้านายเมืองน่านสู่การพัฒนาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเพื่อการออกแบบสิ่งทอร่วมสมัย |
| Publisher | คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา |
| Journal Vol. | 17 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 155-189 |
| Keyword | อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม, คุ้มเจ้านายเมืองน่าน, ภูมิปัญญาผ้าซิ่น, ทอผ้า, สิ่งทอร่วมสมัย, Cultural identity, The Royal House of Nan, Sarong wisdom, Weaving, Contemporary textiles |
| URL Website | https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jhusocbru/ |
| Website title | วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา |
| ISSN | 2673 - 0073 |
| Abstract | บทความเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิถีชีวิต เรื่องราวในคุ้มเจ้านายเมืองน่านที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมการสวมใส่ผ้าซิ่นและภูมิปัญญาในการทอผ้าซิ่นเมืองน่าน มาใช้เป็นแนวทางในการออกแบบลวดลายอัตลักษณ์จากพื้นที่โดยใช้หลักการพัฒนาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในการถอดลักษณะสำคัญเพื่อสื่อสารลายอัตลักษณ์บนผืนผ้าในรูปแบบของสิ่งทอร่วมสมัยบทความวิจัยนี้ ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการการศึกษาค้นคว้าและใช้แบบสัมภาษณ์จากการสัมภาษณ์เชิงลึกในการรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ ที่เป็นแนวทางและมีผลต่อการศึกษา โดยใช้พื้นที่กรณีศึกษาข้อมูล 3 ส่วน คือ 1. คุ้มเจ้าราชบุตร หมอกฟ้า ณ น่าน 2. วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวงและ 3. เจ้าของธุรกิจผ้าพื้นเมืองน่านร้านฝ้ายเงิน ผ่านการจำแนกคำสำคัญ คือ 1. เรื่องราวเกี่ยวกับคุ้ม 2. ภูมิปัญญาผ้าซิ่นน่าน และ 3. สิ่งทอร่วมสมัยจนได้กรอบแนวความคิดในการพัฒนาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในรูปแบบของลวดลายบนสิ่งทอร่วมสมัยต้นแบบจากเทคนิคภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่นจากการวาง Concept to design ว่า “น่านนานสื่อกาล ลายมัดก่านสื่อใจ” โดยจัดให้สอดคล้องกับการให้คำนิยาม “ต้นทุนทางวัฒนธรรม” เพื่อให้ง่ายต่อการค้นหาประเด็นองค์ความรู้ที่ก่อให้เกิดภูมิปัญญา คือ 1. ภูมิปัญญาการใช้ผ้าซิ่นในคุ้มเจ้านายเมืองน่าน และ 2.ภูมิปัญญาในวัฒนธรรมการทอผ้าซิ่นเมืองน่านโดยมีปัจจัยในแต่ละด้านที่ก่อให้เกิดภูมิปัญญาเมื่อค้นพบองค์ความรู้จากภูมิปัญญาทั้ง 2 ส่วนโดยมาจากปัจจัยในแต่ละด้าน ส่งผลให้เกิดลักษณะสำคัญที่ถูกนำไปใช้ในการพัฒนาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในการออกแบบสิ่งทอร่วมสมัย โดยแบ่งการพัฒนาการออกแบบเป็น 2 ขั้นตอน คือ 1. ลวดลายสิ่งทอจากการถอดอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และ 2. การพัฒนาสิ่งทอร่วมสมัย โดยสิ่งทอร่วมสมัยที่ออกแบบยังคงใช้วัฒนธรรมการทอแบบดั้งเดิมที่สะท้อนเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับคุ้มเจ้านายผ่านลวดลายและดูทันสมัยเหมาะสำหรับสวมใส่ในปัจจุบัน |
