|
สถานการณ์ที่ตั้งและองค์ประกอบเมืองเก่าในพื้นที่แอ่งเชียงใหม่-ลำพูน |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ลักษณา สัมมนานิธิ |
| Title | สถานการณ์ที่ตั้งและองค์ประกอบเมืองเก่าในพื้นที่แอ่งเชียงใหม่-ลำพูน |
| Contributor | สิริวัฒก์ สัมมานิธิ |
| Publisher | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2565 |
| Journal Title | วารสาร สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย (Built Environment Inquiry BEI) |
| Journal Vol. | 21 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 39-56 |
| Keyword | สถานการณ์, ที่ตั้ง, องค์ประกอบเมือง, เมืองเก่า, แอ่งเชียงใหม่-ลำพูน |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/arch-kku |
| Website title | Built Environment Inquiry Journal Faculty of Architecture Khon Kaen University, Thailand |
| ISSN | 2651-1185 |
| Abstract | การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ที่ตั้ง การเข้าถึง และองค์ประกอบเมืองเก่า 25 พื้นที่เมืองเก่า วิธีการวิจัยใช้การสำรวจวิเคราะห์เรื่องราวเอกสาร การสำรวจและสังเกตการณ์พื้นที่ การพัฒนาฐานข้อมูลที่ตั้งและองค์ประกอบเมืองเก่า ทำการประมวลผลวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกันบนระบบภูมิสารสนเทศด้วยแบบจำลองวิเคราะห์พื้นผิว และการซ้อนทับชั้นข้อมูลปัจจัยที่ตั้งเมือง การเข้าถึง และองค์ประกอบเมืองเก่า เช่น แนวกำแพงเมือง คันดิ คูนน้ำ ศาสนสถาน สถานที่และองค์ประกอบเมืองสำคัญ ผลวิจัยพบว่า เมืองเก่ามีพัฒนาการของช่วงเวลาสำคัญ ได้แก่ สมัยหริภุญไชย (พุทธศตวรรษที่ 13-19) สมัยล้านนา (พุทธศตวรรษที่ 19-23) และสมัยฟื้นฟูบ้านเมืองล้านนา (พุทธศตวรรษที่ 23 เป็นต้นมา) สถานการณ์เมืองเก่าพบลักษณะกลุ่มเมืองสามลักษณะ ได้แก่ 1) กลุ่มเมืองเก่าสถานการณ์ดี องค์ประกอบเมืองได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างเหมาะสม เป็นเมืองประวัติศาสตร์ที่มีชีวิตในบริบทเมืองและชุมชน เช่น เมืองหริภุญไชย เมืองเชียงใหม่ เวียงกุมกาม และเวียงท่ากาน 2) กลุ่มเมืองเก่าสถานการณ์ปานกลาง องค์ประกอบเมืองมีความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินของการเป็นเมืองการอยู่อาศัย และการใช้พื้นที่เพื่อการเกษตรกรรม องค์ประกอบเมืองเก่าหลงเหลือแทรกตัวอยู่ในบริบทพื้นที่เมืองและชานเมือง เช่น เวียงสวนดอก เวียงเจ็ดลิน เวียงบัว เวียงเถาะ และเวียงมโน เป็นต้น 3) กลุ่มเมืองสถานการณ์ที่จำเป็นต้องพิจารณา องค์ประกอบเมืองมีจำนวนน้อย อยู่ในบริบทพื้นที่ชานเมือง หุบเขา และขอบที่ราบของแอ่งเชียงใหม่-ลำพูน มีความเชื่อมโยงกับพื้นที่ธรรมชาติ และแหล่งมรดกวัฒนธรรมการตั้งถิ่นฐานของแหล่งเตาเผาอินทขีล แหล่งผลิตเครื่องถ้วยโบราณ และเรื่องราวประวัติศาสตร์ เช่น เมืองแกน เมืองกื้ด เมืองออน และเมืองกลาง เป็นต้น |
