|
บริบทและกระบวนการผลิตกะปิในพื้นที่จังหวัดพังงา |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | บริบทและกระบวนการผลิตกะปิในพื้นที่จังหวัดพังงา |
| Creator | อภิวัตน์ เฟื่องสง่า |
| Contributor | ศันสนีย์ พรมฝั้น, นนทวัฒน์ แก้วกำลัง, สุธาทิพย์ ชูศักดิ์, วันชนะ แซ่สู้ |
| Publisher | สถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 2 |
| Publication Year | 2569 |
| Keyword | ชุมชนบ้านในไร่, กะปิ, อวนรุน |
| Abstract | การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทของกะปิในพื้นที่ชุมชนบ้านในไร่ จังหวัดพังงา ซึ่งเป็นชุมชนชายฝั่งทะเลอันดามันที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับทรัพยากรธรรมชาติและการประมงพื้นบ้าน โดยเฉพาะการใช้กุ้งเคยซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตกะปิ [1] กะปิถือเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีความสำคัญต่อวิถีการดำรงชีวิตและวัฒนธรรมอาหารของคนในพื้นที่ อีกทั้งยังเป็นอาชีพเสริมและแหล่งรายได้ของชุมชนมาอย่างยาวนาน [2,3] การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ประชากรในพื้นที่ชุมชนบ้านในไร่ จังหวัดพังงา ซึ่งเป็นคนในท้องถิ่นโดยกำเนิด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบไม่มีโครงสร้าง ลักษณะเป็นคำถามปลายเปิด เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ให้ข้อมูลถ่ายทอดประสบการณ์ ความรู้ และมุมมองเกี่ยวกับบริบทของกะปิและกระบวนการผลิตอย่างอิสระ การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้วิธีการสัมภาษณ์ตัวต่อตัว การบันทึกเสียง วิดีโอ และภาพถ่ายกระบวนการผลิต รวมถึงเครื่องมือและสถานที่ผลิตกะปิ [4]ผลการวิจัยการผลิตกะปิของชุมชนบ้านในไร่ของจังหวัดพังงาเป็นกระบวนการที่อาศัยทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด โดยเริ่มจากการหากุ้งเคยด้วยวิธีประมงพื้นบ้าน อย่างการรุนอวน และการช้อนกุ้ง ซึ่งแต่ละวิธีส่งผลต่อคุณภาพของกุ้งเคย โดยการช้อนกุ้งจะได้กุ้งที่สะอาดมีทรายปนน้อย ส่วนการรุนอวนอาจมีทรายและเศษขยะติดมามากกว่าแต่สามารถนำมาใช้ได้หลังจากคัดแยกและล้างทำความสะอาดการนำกุ้งเคยสดมาคลุกหรือซาวกับเกลือตามสัดส่วนที่สืบทอดกันมาหมักไว้ จากนั้นนำไปตากแดดจนแห้งสนิท แล้วนำมาตำด้วยครกไม้ให้ละเอียดโดยไม่ใช้เครื่องจักรชนิดและขนาดของกุ้งเคยมีผลต่อปริมาณกะปิที่ได้แต่รสชาติจะขึ้นอยู่กับกระบวนการหมักและการตากแดดเป็นสำคัญอากาศและแสงแดดมีบทบาทสำคัญต่อคุณภาพการผลิต การทำกะปิในชุมชนบ้านในไร่เป็นกิจกรรมที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนใช้แรงงานในครัวเรือนและเครือญาติเป็นหลักและมีการจำหน่ายทั้งภายในชุมชนและจังหวัดใกล้เคียงซึ่งในปีที่กุ้งเคยมีปริมาณมากส่งผลให้การผลิตและยอดจำหน่ายกะปิเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด |
| ISBN | 978-616-564-284-2 |
| Language | TH |
