ประสบการณ์อาการกับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง: อิทธิพลส่งผ่านของกลวิธีการจัดการอาการ
รหัสดีโอไอ
Title ประสบการณ์อาการกับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง: อิทธิพลส่งผ่านของกลวิธีการจัดการอาการ
Creator พัชรพล คำงาม
Contributor บุณฑริกา ชาตรีวัฒนกุล, ที่ปรึกษา
Publisher มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Publication Year 2569
Keyword โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, ประสบการณ์อาการ, กลวิธีการจัดการอาการ, คุณภาพชีวิต, COPD, Symptom experience, Symptom management strategies, Quality of life
Abstract การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และ 2) เพื่อศึกษาอิทธิพลของอาการหายใจลำบาก อาการวิตกกังวล อาการซึมเศร้า ต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โดยมีกลวิธีการจัดการอาการเป็นตัวแปรส่งผ่าน ในเขตสุขภาพที่ 1 ประเทศไทย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และยืนยันการวินิจฉัยโดยการตรวจสไปโรเมตรีย์ที่มาติดตามการรักษา ณ คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ในโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข ในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 1 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวมรวบข้อมูลประกอบด้วย 1) แบบประเมินภาวะสมองเสื่อม Mini-Cog ฉบับภาษาไทย 2) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 3) แบบประเมินอาการหายใจลำบาก 4) แบบประเมินอาการวิตกกังวล และซึมเศร้า 5) แบบประเมินการจัดการกับอาการหายใจลำบาก วิตกกังวล และซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และ 6) แบบประเมินคุณภาพชีวิตสำหรับผู้ป่วยโรคถุงลมโป่งพองและหลอดลมอักเสบเรื้อรัง วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) วิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติสถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson Product-Moment Correlation) และวิเคราะห์ตัวแปรส่งผ่านโดยใช้สถิติการวิเคราะห์ถดถอยแบบลำดับชั้น (Hierarchical linear regression) ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 60 มีอายุเฉลี่ยเท่ากับ 68.17 ปี (SD = 9.94) มีประวัติการสูบบุหรี่และปัจจัยเสี่ยง พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่เคยสูบบุหรี่แต่มีประวัติอาศัยอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่มีผู้สูบบุหรี่ ร้อยละ 66.10 ส่วนใหญ่ได้รับการวินิจฉัยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังมาแล้วน้อยกว่า 5 ปี ร้อยละ 66.95 ปัจจัยเสี่ยงที่กระตุ้นให้เกิดอาการกำเริบเฉียบพลันมากที่สุดคือ ฝุ่นละออง ร้อยละ 61.70 ด้านระดับความรุนแรงของโรคพบว่าครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยจัดอยู่ในกลุ่ม GOLD 1 คิดเป็นร้อยละ 50.91 โดยพบประสบการณ์อาการหายใจลำบากภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (M = 14.06, SD = 9.89) อาการวิตกกังวลและอาการซึมเศร้ารายข้อ เมื่อประเมินในภาพรวมตามเกณฑ์มาตรฐาน พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความวิตกกังวลในภาพรวม (M = 1.55, SD = 1.89) และคะแนนเฉลี่ยความซึมเศร้าในภาพรวม (M = 3.28, SD = 0.43) ซึ่งทั้งสองอาการจัดอยู่ในระดับปกติ ทั้งยังพบว่าประสิทธิภาพของกลวิธีการจัดการอาการทุกด้าน (M = 3.38, SD = 0.43) และคุณภาพชีวิตในภาพรวม (M = 33.32, SD = 22.25) จัดอยู่ในระดับดี พบว่ามีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ดังนี้ อาการหายใจลำบากมีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิต (r = .179, p < .05) อาการวิตกกังวลมีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิต (r = .249, p < .001) อาการซึมเศร้ามีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิต (r = .203, p < .05) กลวิธีการจัดการอาการมีความสัมพันธ์ทางลบกับคุณภาพชีวิต (r = -.183, p < .05) และเมื่อเปรียบเทียบค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยมาตรฐาน (Beta) พบอิทธิพลของอาการหายใจลำบากเพิ่มขึ้นจาก .246 เป็น .270 และอิทธิพลของอาการวิตกกังวลลดลงจาก .232 เป็น .215 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 แต่พบว่าอาการซึมเศร้าลดลงจาก .134 เป็น .114 อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 จึงจะเห็นได้ว่ากลวิธีการจัดการอาการเป็นตัวแปรส่งผ่านบางส่วน (Partial Mediator) ของอาการวิตกกังวลที่มีต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พร้อมทั้งเป็นตัวแปรข่ม (Suppressor) ที่ทำให้อาการหายใจลำบากมีอิทธิพลการทำนายคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังสูงขึ้น ผลการศึกษาที่ได้สามารถใช้เป็นแนวทางในการประเมิน วางแผนการพยาบาลและปฏิบัติการพยาบาลครอบคลุมอาการที่สำคัญ รวมทั้งพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาล และโปรแกรมในการจัดการกับอาการในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
Thammasat University

บรรณานุกรม

EndNote

APA

Chicago

MLA

ดิจิตอลไฟล์

Digital File #1
DOI Smart-Search
สวัสดีค่ะ ยินดีให้บริการสอบถาม และสืบค้นข้อมูลตัวระบุวัตถุดิจิทัล (ดีโอไอ) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ค่ะ