|
มาตรการทางกฎหมายสำหรับการจัดการปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์หรือเครื่องหมายการค้าทางอินเทอร์เน็ต |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | มาตรการทางกฎหมายสำหรับการจัดการปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์หรือเครื่องหมายการค้าทางอินเทอร์เน็ต |
| Creator | นิภาลักษณ์ จันปุ่ม |
| Contributor | พินัย ณ นคร, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | ละเมิด, ลิขสิทธิ์, เครื่องหมายการค้า, ผู้ให้บริการ, อินเทอร์เน็ต, Tort, Copyright, Trade marks, Service provider, Internet |
| Abstract | การบริการบนระบบดิจิทัลในหลากหลายรูปแบบได้ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมโยงระหว่างผู้ใช้งานผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยมีทั้งส่วนที่สร้างประโยชน์ต่อผู้ใช้งานทั่วไป หรือเจ้าของลิขสิทธิ์ไปจนถึงเจ้าของเครื่องหมายการค้าในแง่ของการเผยแพร่งานสร้างสรรค์หรือเสริมสร้างชื่อเสียงของสินค้าและบริการให้เป็นที่รู้จักได้ในวงกว้าง และปฏิเสธไม่ได้ว่าสิ่งที่ช่วยขับเคลื่อนให้มีการพัฒนาการให้บริการดิจิทัลในลักษณะต่าง ๆ คือศักยภาพในการประกอบธุรกิจของผู้ให้บริการนั่นเอง อย่างไรก็ดี สิ่งที่เพิ่มขึ้นอย่างคู่ขนานไปกับรูปแบบการให้บริการดิจิทัลที่ถูกพัฒนาให้ตอบสนองการบริโภคของผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตจำนวนมาก คือ การละเมิดสิทธิของผู้อื่น อย่างสิทธิความเป็นส่วนตัว สิทธิของผู้บริโภค หรือแม้กระทั่งสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า ซึ่งส่งผลกระทบเชิงลบด้านเศรษฐกิจต่อเจ้าของสิทธิและเป็นการบั่นทอนการสร้างสรรค์รวมถึงขัดขวางการต่อยอดนวัตกรรมใหม่ด้วย อย่างไรก็ตาม ในสมการของการละเมิดที่เกิดขึ้นนี้ ฝ่ายหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการคุ้มครองป้องกันการละเมิดสิทธิได้ คือ “ผู้ให้บริการ” ที่ไม่ว่าจะอยู่ในภาคส่วนของการจัดทำบริการสื่อสังคมออนไลน์ การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ การรับส่งหรือจัดเก็บข้อมูล การเชื่อมโยงธุรกรรมระหว่างผู้ใช้งาน หรือรูปแบบอื่นใด ก็มักจะต้องจัดเก็บหรือจัดการการไหลเวียนของเนื้อหาข้อมูลอย่างมหาศาล อยู่ที่ว่า ผู้ให้บริการนั้นจะสามารถจัดสรรทรัพยากรที่ได้จากการประกอบการมาจัดทำระบบหรือมาตรการ ที่สามารถคุ้มครองสิทธิของผู้ใช้งานรวมถึงสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาได้ครอบคลุมเพียงใด ดังนั้น จึงควรมีการกำหนดมาตรการกฎหมายที่เกี่ยวกับหลักเกณฑ์การกำกับดูแลการให้บริการด้านดิจิทัล ทั้งในมิติของการกำกับดูแลผู้ให้บริการโดยการกำหนดหน้าที่และความรับผิดที่เหมาะสมกับผู้ให้บริการแต่ละประเภท และในมิติของการกำหนดสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้าที่มีความชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อผลักดันให้มีแนวปฏิบัติในการบังคับใช้สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเป็นรูปธรรม ในการนี้ ประเทศไทยซึ่งเป็นชาติที่เปิดรับบริการดิจิทัลมากมาย ต้องพัฒนามาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดของผู้ให้บริการในบริบทการคุ้มครองลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้าที่กระทำผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยศึกษาและนำแนวทางตามกฎหมายของต่างประเทศอย่างสหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย มาพิจารณาปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยลิขสิทธิ์ กฎหมายว่าด้วยเครื่องหมายการค้า ตลอดจนจัดระเบียบและพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการบริการดิจิทัล เพื่อให้มีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนและครอบคลุมการคุ้มครองสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า สิทธิของผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ต ตลอดจนเสรีภาพในการประกอบธุรกิจของผู้ให้บริการ ให้มีความสมดุลและเหมาะสมรวมทั้งเป็นไปตามหลักความได้สัดส่วน |
