|
พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ที่เป็นไปตามพระราชอัธยาศัยภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ที่เป็นไปตามพระราชอัธยาศัยภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 |
| Creator | กมินทร์ โรจนปัญญา |
| Contributor | วรเจตน์ ภาคีรัตน์, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | พระราชอำนาจตามพระราชอัธยาศัย, การรับสนองพระบรมราชโองการ, The king can do no wrong, Royal discretion, Countersignature |
| Abstract | วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ที่เป็นไปตามพระราชอัธยาศัยในรัฐธรรมนูญไทย โดยมุ่งพิจารณาลักษณะ ประเภท และการจัดวางโครงสร้างอำนาจดังกล่าวภายใต้หลักการแบ่งแยกอำนาจและระบอบประชาธิปไตยที่มีประมุขของรัฐเป็นพระมหากษัตริย์ การศึกษานี้ตั้งอยู่บนกรอบแนวคิดทางกฎหมายรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะหลัก The King Can Do No Wrong และแนวคิดเรื่องอำนาจบริหารคู่ (Bicephalism) ของการปกครอง ในระบบรัฐสภาจากการศึกษาพัฒนาการของพระราชอำนาจในรัฐธรรมนูญไทยตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 จนถึงรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ประกอบกับการวิเคราะห์แนวคิดทางทฤษฎีเกี่ยวกับสถานะของพระมหากษัตริย์ในรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะหลัก The King Can Do No Wrong ซึ่งเป็นกลไกเชิงโครงสร้างที่ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าการใช้อำนาจที่มีผลในทางราชการแผ่นดินต้องมีฝ่ายบริหารเป็นผู้รับผิดแทนผ่านกลไกการรับสนองพระบรมราชโองการผลการศึกษาพบว่า พระราชอำนาจตามพระราชอัธยาศัยในรัฐธรรมนูญไทยประกอบด้วยอำนาจหลายลักษณะที่ก่อให้เกิดผลทางรัฐธรรมนูญแตกต่างกัน กล่าวคือ อำนาจบางประเภทมีลักษณะเป็นอำนาจเชิงสัญลักษณ์หรือเชิงพิธีการตามรัฐธรรมนูญ ขณะที่อำนาจบางประเภทก่อให้เกิดผลทางกฎหมายหรือผลในทางบริหารราชการแผ่นดิน นอกจากนี้ การศึกษายังสามารถจำแนกการใช้อำนาจตามพระราชอัธยาศัยจากข้อเท็จจริงออกเป็นสามกรณี ได้แก่ (1) พระราชอำนาจที่มีการลงนามรับสนองพระบรมราชโองการตามรัฐธรรมนูญและกฎหมาย (2) พระราชอำนาจที่รัฐธรรมนูญกำหนดให้เป็นเรื่องตามพระราชอัธยาศัยโดยเฉพาะและไม่มีการลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ และ (3) พระราชอำนาจที่มีสถานะทางรัฐธรรมนูญและกฎหมายไม่ชัดเจนอันก่อให้เกิดความคลุมเครือเกี่ยวกับการการลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้สรุปว่า พระราชอำนาจตามพระราชอัธยาศัยมิได้เป็นปัญหาในตัวเอง หากแต่ความสำคัญอยู่ที่การจัดวางกลไกทางรัฐธรรมนูญที่สามารถเชื่อมโยงการใช้อำนาจดังกล่าวเข้ากับการถ่ายโอนความรับผิดอย่างเหมาะสม โดยผ่านกลไกการรับสนองพระบรมราชโองการในกรณีที่มีการใช้อำนาจที่มีผลในทางราชการแผ่นดิน ทั้งนี้ เพื่อให้การดำรงอยู่ของพระราชอำนาจสอดคล้องกับหลัก The King Can Do No Wrong หลักนิติรัฐ และโครงสร้างของระบอบประชาธิปไตย |
