|
การฉวยใช้พื้นที่สาธารณะ: กรณีสะพานเขียวทางเดินลอยฟ้าข้ามชุมชนในเขตลุมพินี |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การฉวยใช้พื้นที่สาธารณะ: กรณีสะพานเขียวทางเดินลอยฟ้าข้ามชุมชนในเขตลุมพินี |
| Creator | ทักษ์ดนัย รักตะวัต |
| Contributor | บุญเลิศ วิเศษปรีชา, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | ปฏิบัติการในชีวิตประจำวัน, การฉวยใช้, มิเชล เดอ แซร์โต, สะพานเขียว, พื้นที่สาธารณะ, Practice of everyday life, Appropriation, Michel de Certeau, Public space |
| Abstract | งานศึกษาชิ้นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตของการใช้งานพื้นที่สาธารณะ โดยใช้แนวคิด “ปฏิบัติการในชีวิตประจำวัน” ของ มิเชล เดอ แซร์โต พื้นที่ศึกษาคือสะพานเขียวซึ่งเป็นทางเดินลอยฟ้าเชื่อมสวนสาธารณะสองแห่งคือสวนลุมพินีและสวนเบญจกิติ ระเบียบวิธีของการศึกษาใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกอย่างไม่เป็นทางการประกอบกับการสังเกตอย่างมีส่วนร่วม เพื่อทำความเข้าใจพลวัตของการใช้พื้นที่สะพานเขียวทั้งที่สอดคล้องและไม่สอดคล้องกับที่การออกแบบวางแผนไว้ การใช้พื้นที่ดังกล่าวสามารถวิเคราะห์ตามแนวคิดของ เดอ แซร์โตว่าเป็นการโต้ตอบ ระหว่างยุทธศาสตร์ของรัฐผ่านการออกแบบกับอุบายของผู้ใช้งานพื้นที่ ผลการศึกษาเผยว่าภายใต้จุดประสงค์ของยุทธศาสตร์ที่ต้องการให้สะพานเขียวเป็นพื้นที่เชื่อมโยงระหว่างสวนสาธารณะสองแห่งเพื่อการออกกำลังกาย พบการฉวยใช้พื้นที่ที่ไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ของผู้ออกแบบ ทั้งการฉวยใช้เล็ก ๆ น้อย ๆ ที่สอดประสานไปกับการสัญจรในเวลากลางวันและการฉวยใช้ในรูปแบบที่ต่างไปจากการสัญจรอย่างสิ้นเชิงในเวลากลางคืน ภายหลังการปรับปรุงพื้นที่สะพานเขียวในปี พ.ศ. 2569 โดยกรุงเทพมหานครและหน่วยงานออกแบบที่ออกแบบร่วมกับชุมชน กลับมีนัยยะของการแบ่งกลุ่มผู้ใช้งานผ่านการจัดพื้นที่ด้วยพุ่มไม้บนสะพานที่กีดกันการฉวยใช้พื้นที่ที่เคยเกิดขึ้น โดยผู้อาศัยในชุมชนใกล้เคียงถูกวางแผนให้ใช้พื้นที่ใต้สะพาน อย่างไรก็ตาม การกีดกันไม่ได้ทำให้ความจำเป็นในการใช้พื้นที่สาธารณะของคนในชุมชนบางกลุ่มหายไป ผู้อาศัยโดยรอบสะพานเขียวยังคงฉวยใช้พื้นที่โดยเฉพาะมุมอับใต้ทางลาดและช่วงเวลากลางคืนด้วยรูปแบบที่เปลี่ยนแปลงไปที่แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการปรับตัวในจังหวะที่แตกต่างกันของคนแต่ละกลุ่มเพื่อใช้พื้นที่สาธารณะในแนวทางที่ตอบสนองความต้องการของตนได้ |
