|
แนวทางการจัดกิจกรรมจิตตศิลป์เพื่อสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะของผู้เรียนอายุ 16-18 ปี |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | แนวทางการจัดกิจกรรมจิตตศิลป์เพื่อสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะของผู้เรียนอายุ 16-18 ปี |
| Creator | อติญา วงษ์วาท |
| Contributor | ขนบพร แสงวณิช |
| Publisher | จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย |
| Publication Year | 2559 |
| Keyword | สุนทรียศาสตร์, วัยรุ่น, จิตตปัญญาศึกษา, Aesthetics, Adolescence, Contemplative education |
| Abstract | การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการจัดกิจกรรมจิตตศิลป์เพื่อสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะ ในด้านจุดประสงค์ของกิจกรรม กรอบเนื้อหาในการจัดกิจกรรม รายละเอียดของกิจกรรม กระบวนกรในการจัดกิจกรรม การประเมินผลกิจกรรมและแหล่งการเรียนรู้ด้วยตนเอง ของผู้เรียนอายุ 16-18 ปี เก็บข้อมูลโดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จากผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง อย่างน้อย 5 ปี จำนวน 12 คน ประกอบด้วย ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดกิจกรรมจิตตปัญญาศึกษาจำนวน 4 คน ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดกิจกรรมจิตตศิลป์ จำนวน 4 คนและผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการเรียนการสอนศิลปะในโรงเรียนทางเลือก จำนวน 4 คน เมื่อได้แนวทางในการจัดกิจกรรมแล้ว นำกิจกรรมไปทดสอบกับผู้เรียนอายุ 16-18 ปี จำนวน 14 คน ทั้งหมด 4 ครั้ง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ และสมุดบันทึกภาพสะท้อนความคิด นำเสนอข้อมูลในรูปแบบตารางวิเคราะห์ความถี่ ค่าร้อยละ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญพบว่า การจัดกิจกรรมจิตตศิลป์เพื่อสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะของผู้เรียนอายุ 16-18 ปี มีจุดประสงค์เพื่อช่วยให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงประสบการณ์ภายในและประสบการณ์ภายนอก นำไปสู่การรับรู้ความงามทางศิลปะ และสามารถสะท้อนความคิดเกี่ยวกับตนเองและผลงานศิลปะ โดยการนำหลักภาวนา 4 และหลักการสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะผ่านการสร้างสรรค์และวิเคราะห์ผลงานศิลปะมาใช้ในการสร้างกรอบเนื้อหาในการจัดกิจกรรม เป็นกิจกรรมต่อเนื่อง ไม่ต่ำกว่า 7 ครั้ง และไม่เกิน 10 ครั้ง เริ่มจากกิจกรรมทำความรู้จักและสร้างบรรยากาศแห่งการไว้ใจกันภายในกลุ่มก่อน ตามด้วยกิจกรรมทบทวนตัวเอง กิจกรรมเพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ในกลุ่ม และกิจกรรมทบทวนกระบวนการเรียนรู้ ตามลำดับ ใช้เวลาในการทำกิจกรรมไม่ต่ำกว่า 100 นาที และไม่เกิน 150 นาที มีจำนวนผู้เรียนไม่เกิน 15 คน ลักษณะของกระบวนกร ควรมีความเข้าใจเรื่องปรัชญาพื้นฐานของการจัดกิจกรรมตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา และพัฒนาการของผู้เรียน มีความชำนาญในการจัดประสบการณ์ทางสุนทรียะ การจัดกระบวนการวิเคราะห์และวิจารณ์ผลงานศิลปะ และการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อกิจกรรม ตามลำดับ ประเมินผลกิจกรรมโดยใช้สมุดบันทึกภาพสะท้อนความคิด เพื่อประเมินตนเองในฐานะกระบวนกรและการสะท้อนความคิดของผู้เรียนด้านการเรียนรู้ของตนเอง หลังจากการทำกิจกรรม ผู้เรียนสามารถนำกิจกรรมไปใช้ในการเรียนรู้ผ่านพิพิธภัณฑ์ทางศิลปะ เมื่อได้แนวทางดังกล่าว นำไปจัดทำชุดกิจกรรมจิตตศิลป์ ซึ่งประกอบด้วย คำชี้แจง บทบาทกระบวนกร บทบาทผู้เรียน บรรยากาศและสถานที่ การประเมินผลด้วยสมุดบันทึกภาพสะท้อนความคิด แผนการจัดกิจกรรมจิตตศิลป์ จำนวน 7 ครั้ง และคู่มือวิเคราะห์สมุดบันทึกภาพสะท้อนความคิด ผลการนำชุดกิจกรรมไปทดสอบกับผู้เรียน 14 คน จำนวน 4 ครั้ง พบว่า ผู้เรียนสามารถบรรยาย ทบทวน และสะท้อนความคิดในสิ่งที่ได้ทำ สามารถระบุความรู้สึกและการรับรู้ต่อกิจกรรม สามารถวิเคราะห์กิจกรรมและประเมินกิจกรรมในด้านจุดอ่อนและจุดแข็ง สามารถสรุปความคิดรวบยอดในการทำกิจกรรม ทั้งยังสามารถวางแผนปฏิบัติงานในกิจกรรมต่อไปได้ เมื่อวิเคราะห์พัฒนาการทางสุนทรียภาพของ Parsons (1987) แล้วพบว่า ผู้เรียนทุกคนมีระดับประสบการณ์ทางสุนทรียะสูงขึ้น โดยผู้เรียนจำนวน 9 คน มีระดับประสบการณ์ทางสุนทรียะ อยู่ในขั้นความเป็นตัวของตนเอง ซึ่งเป็นระดับความสามารถสูงสุด และผู้เรียนจำนวน 5 คน มีระดับประสบการณ์ทางสุนทรียะ อยู่ในขั้นแบบอย่างและรูปแบบ |
| URL Website | cuir.car.chula.ac.th |
