|
คุณภาพของน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทในจังหวัดสระบุรีและแนวทางการปรับปรุง |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | 1. ชวัลวลัย เมฆสวัสดิชัย 2. ชิดชนก เรือนก้อน |
| Title | คุณภาพของน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทในจังหวัดสระบุรีและแนวทางการปรับปรุง |
| Publisher | คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| Publication Year | 2559 |
| Journal Title | วารสารเภสัชกรรมไทย |
| Journal Vol. | 8 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 139-148 |
| Keyword | น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท, การคุ้มครองผู้บริโภค, หลักเกณฑ์และวิธีการผลิตที่ดี, อาหารปลอดภัย |
| ISSN | 1906-5574 |
| Abstract | วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาคุณภาพของน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท (น้ำบริโภคฯ) ในจังหวัดสระบุรี วิเคราะห์หาสาเหตุที่มีผลต่อคุณภาพ และค้นหาแนวทางจากผู้เกี่ยวข้องในการปรับปรุงคุณภาพ วิธีการวิจัย : ผู้วิจัยวิเคราะห์การดำเนินงานของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระบุรีในปีงบประมาณ 2558 ได้แก่ ผลการตรวจสถานที่ผลิตตามหลักเกณฑ์และวิธีการผลิตที่ดีในการผลิตอาหาร (GMP) ของน้ำบริโภคฯ และผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำบริโภคฯ ที่พนักงานเจ้าหน้าที่เก็บ ณ สถานที่ผลิต นักวิจัยยังสัมภาษณ์พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายในเขตสุขภาพที่ 4 และผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ในประเด็นคุณภาพของน้ำบริโภคฯ และแนวทางการจัดการปัญหาคุณภาพน้ำบริโภคฯ ผลการวิจัย : น้ำบริโภคฯ ไม่ผ่านมาตรฐาน ร้อยละ 32 (16/50ตัวอย่าง) โดยตกมาตรฐานด้านจุลินทรีย์ MPN Coliform จำนวน 11 ตัวอย่าง (ร้อยละ 22.0) น้ำบริโภคฯ ตกมาตรฐานทางเคมี คือ ความเป็นกรด-ด่าง โดยพบค่า pH น้อยกว่า 6.5 จำนวน 6 ตัวอย่าง (ร้อยละ12.0) นอกจากนี้ยังพบการปนเปื้อนเชื้อ E. coli จำนวน 1 ตัวอย่าง (ร้อยละ 2.0) และตกมาตรฐานไนเตรด จำนวน 1 ตัวอย่าง (ร้อยละ 2.0) ไม่พบการปนเปื้อน Salmonella spp. และ V. paraheamolyticus ผลการตรวจประเมินสถานที่ผลิตตามเกณฑ์ GMP พบว่า ส่วนใหญ่มีคะแนน 70-79 (ระดับดี) จากคะแนนเต็ม 100 หมวดที่ 3 แหล่งน้ำและการปรับคุณภาพน้ำมีคะแนนน้อยที่สุด (70.07+14.12 จากคะแนนเต็ม 100) รองลงมาคือ หมวดที่ 9 การบันทึกและรายงาน (70.74+16.28) สถานที่ผลิตซึ่งผ่านการตรวจ GMP ในหมวดที่ 3 แหล่งน้ำและการปรับคุณภาพน้ำ หมวดที่ 4 ภาชนะบรรจุ หมวดที่ 5 สารทำความสะอาดและฆ่าเชื้อ หมวดที่ 6 การบรรจุ หมวดที่ 7 การสุขาภิบาล หมวดที่ 8 บุคลากรและการปฎิบัติของผู้ปฎิบัติงาน และหมวดที่ 9 การบันทึกและรายงาน มีผลการวิเคราะห์น้ำบริโภคฯ ผ่านมาตรฐานด้านจุลินทรีย์มากกว่าสถานที่ผลิตซึ่งตกการตรวจ GMP ในหมวดดังกล่าวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การวิจัยไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างคะแนนจากการประเมินสถานที่ผลิตตามเกณฑ์ GMP และผลการตรวจคุณภาพน้ำบริโภคฯ ด้านกรด-ด่างและด้านเคมี การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานในอดีตและการสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้องทำให้ได้แนวทางในการพัฒนาดังนี้ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระบุรี ควรนำผลการตรวจสถานที่ตามเกณฑ์ GMP มากำหนดให้ผู้ประกอบการดำเนินการในหัวข้อที่สำคัญได้แก่ การควบคุมกระบวนการผลิต เช่น ตรวจ pH ด้วยชุดทดสอบเบื้องต้นและบันทึกรายงานผล นอกจากนี้ควรกำหนดมาตรการในกรณีเร่งด่วน เช่น หากพบเชื้อจุลินทรีย์ก่อโรค เจ้าหน้าที่ควรหาสาเหตุและให้คำแนะนำทันทีกับสถานที่ผลิต เจ้าหน้าที่ควรเพิ่มความถี่ในการตรวจและรายงานผลให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เพื่อจัดทำฐานข้อมูลกลุ่มเสี่ยง และจัดลำดับความสำคัญรวมทั้งความเข้มงวดในการเฝ้าระวัง นอกจากนี้ยังควรพัฒนาทักษะของพนักงานเจ้าหน้าที่และผู้ประกอบการในการดำเนินการเฝ้าระวังปัญหา สรุป: ข้อมูลจากการศึกษาสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพน้ำบริโภคฯ ในจังหวัดต่าง ๆ |
