|
การใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์: กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | 1. ณัฐธิดา สุขสาย 2. ณัฐพร รัฐบารุง 3. พักตร์วิภา สุวรรณพรหม 4. หทัยกาญจน์ เชาวนพูนผล |
| Title | การใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์: กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่ |
| Publisher | คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| Publication Year | 2559 |
| Journal Title | วารสารเภสัชกรรมไทย |
| Journal Vol. | 8 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 282-294 |
| Keyword | การใช้ยาปฏิชีวนะในการเกษตร, ฟาร์มปศุสัตว์, การใช้ยาสมเหตุสมผล, การดื้อยาปฏิชีวนะ |
| ISSN | 1906-5574 |
| Abstract | วัตถุประสงค์: เพื่อสำรวจพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์ในอำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ วิธีการวิจัย: การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างในกลุ่มตัวอย่างเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์จำนวนทั้งสิ้น 100 ราย ในช่วงเดือนกันยายนถึงเดือนตุลาคม 2558 การศึกษาเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสะดวก ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเกษตรกรร้อยละ 76 ประกอบอาชีพเลี้ยงโคนม สัตว์อื่นๆ ที่พบว่ามีการเลี้ยง ได้แก่ สุกร โคเนื้อ ไก่พื้นเมือง ไก่ไข่ และกระบือ ในสัตว์ทุกประเภทที่ศึกษา เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์มากกว่าร้อยละ 80 มีการใช้ยาปฏิชีวนะ พบว่ามีการใช้ยาปฏิชีวนะตลอดวงจรการเลี้ยงสัตว์ รวมถึงใช้ในข้อบ่งใช้เพื่อการรักษาโรค ป้องกันโรค และเร่งการเจริญเติบโตในสัตว์ด้วย ยาปฏิชีวนะที่พบว่ามีการใช้มากที่สุดในการเลี้ยงสัตว์ คือ oxytetracycline (ร้อยละ 57) ผู้ให้ยาปฏิชีวนะแก่สัตว์ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรเองไม่ใช่บุคคลากรที่มีความรู้เกี่ยวกับยาปฎิชีวนะ เกษตรกรมีพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่สมเหตุผลหลายกรณี ได้แก่ ใช้ไม่ตรงตามข้อบ่งใช้และใช้มากเกินจำเป็น เช่น การใช้ยา colistin เพื่อเป็นวิตามินบำรุงลูกสุกร เนื่องมาจากเกษตรกรรับรู้ว่า ยาปฏิชีวนะดังกล่าวคือวิตามินบำรุงสัตว์ นอกจากนี้มีการใช้ยาปฏิชีวนะในขนาดต่ำๆ เป็นระยะเวลานาน ซึ่งอาจก่อให้เกิดปัญหาเชื้อดื้อยาได้ เช่น การใช้ยา oxytetracycline ตลอดช่วงวงจรการเลี้ยงโคนม โดยมีการใช้ตั้งแต่ใช้เพื่อรักษาบาดแผลและการอักเสบในลูกโคนม อาการอักเสบจากการลื่นล้ม หรือภาวะเต้านมอักเสบในโคนมโตเต็มวัย รวมถึงใช้เพื่อป้องกันภาวะอักเสบหลังจากการคลอดของแม่โคนม เป็นต้น เกษตรกรส่วนใหญ่มีความรู้ในระดับปานกลางเกี่ยวกับการใช้และผลกระทบจากการใช้ยาปฏิชีวนะในเกษตรกรรมการเลี้ยงสัตว์ เกษตรกรส่วนใหญ่ยังไม่แน่ใจว่า การใช้ยาปฏิชีวนะในเกษตรกรรมการเลี้ยงสัตว์ทำให้เกิดการตกค้างของยาปฏิชีวนะในมูลสัตว์ได้ และเกษตรกรส่วนใหญ่ยังมีความเข้าใจผิดว่า การใช้ยาปฏิชีวนะไม่ทำให้เกิดการตกค้างสู่แหล่งน้ำและธรรมชาติ ไม่ทำให้เกิดการปนเปื้อนของเชื้อดื้อยาสู่สิ่งแวดล้อมได้ รวมทั้งการอยู่อาศัยในบริเวณที่มีการใช้ยาปฏิชีวนะในการเลี้ยงสัตว์จะไม่ทำให้เกิดการติดเชื้อดื้อยามาสู่คน สรุป: เกษตรกรมีการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์เป็นจำนวนมาก มีความรู้ในระดับปานกลาง และยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะในการเลี้ยงสัตว์ เกษตรกรยังไม่ทราบว่ายาปฏิชีวนะจากการใช้เลี้ยงสัตว์สามารถตกค้างในสิ่งแวดล้อม และสามารถถ่ายผ่านมาสู่มนุษย์ได้ |
