|
การพัฒนาฉลากภาพสำหรับผู้ป่วยที่ไม่รู้หนังสือ ตอนที่ 1: วิธีการรับประทานยาเม็ด |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | 1. บวรรัตน์ อังศุวัฒนากุล 2. สงวน ลือเกียรติบัณฑิต |
| Title | การพัฒนาฉลากภาพสำหรับผู้ป่วยที่ไม่รู้หนังสือ ตอนที่ 1: วิธีการรับประทานยาเม็ด |
| Publisher | คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| Publication Year | 2557 |
| Journal Title | วารสารเภสัชกรรมไทย |
| Journal Vol. | 6 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 41-60 |
| Keyword | ฉลากภาพ, วิธีใช้ยาเม็ดชนิดรับประทาน, ผู้ไม่รู้หนังสือ, การให้ความรู้ผู้ป่วย, งานบริการเภสัชกรรม |
| ISSN | 1906-5574 |
| Abstract | วัตถุประสงค์: การศึกษานี้เป็นส่วนหนึ่งของการวิจัยเพื่อพัฒนาฉลากภาพแสดงวิธีการรับประทานยาเม็ดและคำแนะนำในการใช้ยาสำหรับผู้ป่วยที่ไม่รู้หนังสือ การศึกษาส่วนแรกมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาฉลากภาพแสดงวิธีใช้ยาเม็ดชนิดรับประทานและทดสอบความเข้าใจในฉลากภาพดังกล่าวในผู้ป่วยชาวไทยซึ่งไม่รู้หนังสือ วิธีการวิจัย: ผู้วิจัยรวบรวมคำสั่งใช้ยาเม็ดชนิดรับประทานที่พบบ่อยจากใบสั่งยา 400 ใบในคลินิกโรคเรื้อรังและคลินิกผู้ป่วยนอกทั่วไปของโรงพยาบาลปากพนัง หลังจากนั้นพัฒนาฉลากภาพในคำสั่งการใช้ยาที่พบบ่อยโดยใช้การสนทนากลุ่มในผู้ป่วยนอกซึ่งไม่รู้หนังสือจำนวน 4 รอบ รวม 42 คนเพื่อค้นหาภาพที่เหมาะสมและทดสอบเบื้องต้นถึงการสื่อความหมายของภาพ หลังจากนั้นประเมินความเข้าใจต่อฉลากภาพที่พัฒนาขึ้นในผู้ป่วยนอกซึ่งไม่รู้หนังสือ 290 คน ผลการวิจัย: ฉลากภาพที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ คือ เวลาที่ใช้ยาเมื่อเทียบกับมื้ออาหาร (ก่อนอาหารหรือหลังอาหาร) มื้อที่ต้องใช้ยา (เช้า-เที่ยง-เย็น-ก่อนนอน) และจำนวนเม็ดยาในแต่ละมื้อ (?, ?, 1, 1? และ 2 เม็ด)ผู้วิจัยนำภาพในแต่ละองค์ประกอบมาประกอบเป็นฉลากภาพที่แสดงวิธีใช้ยาที่พบบ่อยที่สุด 15 แบบ ซึ่งครอบคลุมร้อยละ 95.12 ของคำสั่งใช้ยาของแพทย์ ผลการทดสอบฉลากภาพในผู้ป่วยนอกซึ่งไม่รู้หนังสือพบว่า ตัวอย่างมากกว่าร้อยละ 85 เข้าใจความหมายของทุกฉลากที่พัฒนาขึ้น ซึ่งผ่านเกณฑ์ความเข้าใจของ American National Standards Institute (ANSI) ภาพที่มีผู้เข้าใจน้อยที่สุด มีผู้ตอบความหมายถูกร้อยละ 86.75 และภาพที่มีผู้เข้าใจมากที่สุด มีผู้ตอบถูกร้อยละ 98.63 สรุป: สถานพยาบาลต่าง ๆ สามารถประยุกต์ใช้ฉลากภาพแสดงวิธีใช้ยาเม็ดชนิดรับประทานที่พัฒนาขึ้นจากการศึกษานี้กับผู้ป่วยซึ่งไม่รู้หนังสือซึ่งมีบริบททางวัฒนธรรมคล้ายกับตัวอย่างในการศึกษานี้ |
