|
การประเมินประสิทธิภาพของการตรวจการติดเชื้อเอชไอวีจากน้ำในช่องปากเทียบกับเลือดด้วยชุดทดสอบแบบรวดเร็วในกลุ่มเสี่ยงสูงที่เข้าถึงได้ยาก |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | จุไรรัตน์ รัตนเลิศนาวี |
| Title | การประเมินประสิทธิภาพของการตรวจการติดเชื้อเอชไอวีจากน้ำในช่องปากเทียบกับเลือดด้วยชุดทดสอบแบบรวดเร็วในกลุ่มเสี่ยงสูงที่เข้าถึงได้ยาก |
| Contributor | อภิษฎา รัศมี |
| Publisher | โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี |
| Publication Year | 2563 |
| Journal Title | วารสารวิชาการแพทย์เขต 11 |
| Journal Vol. | 34 |
| Journal No. | 3 |
| Page no. | 47-62 |
| Keyword | ชุดทดสอบการติดเชื้อเอชไอวีน้ำในช่องปาก, การทดสอบการติดเชื้อเอชไอวีแบบรวดเร็ว, การประเมินประสิทธิภาพ |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/Reg11MedJ |
| Website title | เว็บไซต์วารสารวิชาการแพทย์เขต 11 |
| ISSN | 0857-5975 |
| Abstract | ที่มา: การทดสอบการติดเชื้อเอชไอวีแบบรวดเร็ว (Rapid HIV testing) สามารถเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการตรวจเร็ว รักษาเร็ว ในกลุ่มเสี่ยงและเข้าถึงได้ยาก ทำให้บรรลุถึงเป้าหมายการยุติปัญหาเอดส์ การตรวจด้วยตนเองจากชุดทดสอบน้ำในช่องปากกำลังเป็นที่สนใจ อย่างไรก็ตามประสิทธิภาพของการทดสอบนี้ยังไม่ได้รับการประเมินในประเทศไทย วิธีการศึกษา: การศึกษานี้จึงต้องการประเมินประสิทธิภาพของชุดทดสอบการติดเชื้อเอชไอวีจาก น้ำในช่องปาก (OraQuick) เลือดครบส่วน (Determine HIV-1/2 Ab) และพลาสมา (Elecsys HIV combiPT) เทียบกับสถานะการติดเชื้อ (HIV status) ในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย/สตรีข้ามเพศ (Men who have sex with men/Transgender: MSM/TG) และหญิงขายบริการทางเพศ (Female Sex Worker: FSW) ผลการตรวจที่แตกต่างกันตรวจยืนยันด้วย HIV antigen และ Nucleic acid amplification test (NAAT) ประสิทธิภาพของการทดสอบคำนวณด้วยโปรแกรม MedCalc's Diagnostic test และใช้ MacNemar' exact test เปรียบเทียบจำนวนอาสาสมัครที่ชุดทดสอบตรวจพบการติดเชื้อ ผลการศึกษา: MSM/TG และ FSW จำนวน 578 คน ชุดทดสอบน้ำในช่องปาก เลือดครบส่วน และพลาสมา ให้ผลบวก (reactive) เท่ากับ 68, 69 และ 71 รายตามลำดับ มีผลบวกตรงกัน 64 ราย ผลต่างกัน 11 ราย เทียบกับ HIV status โดย OraQuick ให้ผลบวกปลอม 4 ราย ผลลบปลอม 7 ราย ซึ่ง 2 รายที่ให้ผลลบปลอมตรวจยืนยันเป็นการติดเชื้อในระยะแรก (acute/recent infection) ผลลบปลอมอีก 1 รายเกิดจากกินยาต้านไวรัสในช่วง 60 วันก่อนตรวจและผลลบปลอม 4 รายเกิดจากความไวของชุดทดสอบ OraQuick มีความไวร้อยละ 94.12 (95% CI: 85.62-98.37) ความจำเพาะร้อยละ 98.63 (95%CI: 97.19-99.45) และ ความถูกต้องร้อยละ 98.10 (95% CI: 96.62-99.05) ชุดทดสอบน้ำในช่องปากตรวจพบการติดเชื้อเอชไอวีน้อยกว่าการตรวจจากเลือดครบส่วน(p=0.0019) และพลาสมา (p=0.0057) สรุป: การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการตรวจหาการติดเชื้อเอชไอวีจากน้ำในช่องปากพบได้น้อยกว่าในเลือดและพลาสมา โดยเฉพาะในกลุ่มชายที่เพศสัมพันธ์กับชาย สตรีข้ามเพศและหญิงขายบริการที่มีการติดเชื้อระยะแรกซึ่งมีความเสี่ยงสูง ดังนั้น ชุดทดสอบน้ำในช่องปากอาจไม่เหมาะสำหรับ acute/recent infection และประชาชนทั่วไปที่ได้รับยาต้านไวรัส แต่อาจใช้ในผู้ที่ต้องการตรวจด้วยตนเองและไม่ต้องการเจาะเลือด ข้อควรตระหนักคือผลลบที่ได้อาจอยู่ในช่วงที่ติดเชื้อแต่ยังตรวจไม่พบ (Window period) หากมีพฤติกรรมเสี่ยงควรได้รับการตรวจซ้ำในเวลาต่อมาและผลบวกที่ตรวจได้อาจไม่ได้ติดเชื้อจึงต้องตรวจยืนยันด้วยวิธีอื่นเสมอ |
