|
ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย: เมรุลอย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | 1. สถิร กิจเพ็ชร 2. ภัทราวดี มากมี 3. ปริญญา เรืองทิพย์ 4. กนก พานทอง |
| Title | ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย: เมรุลอย |
| Publisher | สมาคมปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง |
| Publication Year | 2565 |
| Journal Title | วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ |
| Journal Vol. | 12 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 397-408 |
| Keyword | ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย, เมรุลอยอยุธยา, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, Thai Cultural Heritage, Meru Loi Ayutthaya, Local Wisdom |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/phdssj |
| Website title | วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ |
| ISSN | 2229-1148 |
| Abstract | บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมาของภูมิปัญญาเมรุลอยอยุธยา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้วิจัยฝังตัวในพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลตามแนวทางทฤษฎีฐานราก โดยเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง และแบบลูกบอลหิมะ มีผู้ให้ข้อมูลหลักทั้งสิ้น 17 คน เก็บข้อมูลตามเทคนิคเดลฟาย ผลการวิจัย พบว่า เมรุลอยอยุธยามีต้นกำเนิดจากเมรุลอยชั่วคราวที่สร้างโดยหลวงปู่เทียม วัดกษัตราธิราชวรวิหารเพื่อถวายแด่เจ้าคุณสุวรรณวิมลศีล เจ้าอาวาสวัดบันไดช้าง ยุคสมัยของภูมิปัญญาเมรุลอยอยุธยา ประกอบด้วย (1) ยุคก่อน พ.ศ. 2475 ลักษณะการเผาใช้กองฟอน เชิงตะกอน หรือปะรำซึ่งเป็นเมรุชั่วคราวไม่มียอดแหลมเฉกเช่นพระเมรุมาศ (2) ยุค พ.ศ. 2475-2520 ลักษณะของเมรุลอยอยุธยาในยุคนี้เป็นทรงบุษบกฐาน 2 ชั้น ยอดเดียว ปกปิดส่วนของโครงสร้างด้วยงานแผงไม้ไผ่สาน มักใช้กับศพที่มีการเก็บไว้เผาช่วงหน้าแล้ง ทั้งฆราวาสและพระสงฆ์ ลวดลายเริ่มจากการใช้สีเขียนก่อนเซาะร่องลายขุด สีที่ใช้มีสีเหลืองทอง แดง ขาว น้ำ เงิน ภายหลังมีปิดกระดาษทองเคลือบเงา และ (3) ยุคหลัง พ.ศ. 2520 ถึงปัจจุบัน ประยุกต์รูปทรงจตุรมุขมาผสมเพิ่มยอดจากยอดเดียว เป็น 5 และ 9 ยอด ใช้งานไม้อัดทาสีปิดลายแทนการใช้แผงไม้ไผ่สาน |
