บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ (1) เพื่อศึกษาระดับวัฒนธรรมองค์การ ความผูกพันต่อองค์การ และประสิทธิผลโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคเหนือของประเทศไทย (2) เพื่อศึกษาระดับความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ ความผูกพันต่อองค์การ และประสิทธิผลโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคเหนือของประเทศไทย และ (3) เพื่อศึกษาระดับอิทธิพลของปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การและความผูกพันต่อองค์การที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคเหนือของประเทศไทยโดยการวิเคราะห์สมการโครงสร้าง ประชากร คือข้าราชการครู 76,906 คน จากโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคเหนือ จำนวน 6,410 แห่ง กลุ่มตัวอย่าง คือ ข้าราชการครู 1,810 คน จากโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคเหนือ จำนวน 362 แห่ง ด้วยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster random sampling) โดยสุ่มโรงเรียนตามจังหวัดทั้ง 17 จังหวัด กำหนดขนาดจำนวนตัวอย่างของแต่ละจังหวัดโดยใช้สัดส่วน แจกแบบสอบถามให้โรงเรียนละ 5 ชุด รวมทั้งสิ้น 1,810 ชุด ได้รับแบบสอบถามกลับมา จำนวน 1,366 ชุด จากโรงเรียน 284 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 80.77 กลุ่มตัวอย่างที่ตอบแบบสอบถามกลับมาในครั้งนี้ได้แก่ ข้าราชการครูที่มีตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนจำนวน 140 คน รองผู้อำนวยการโรงเรียนจำนวน 40 คนและครูปฏิบัติการรวมจำนวน 1,186 คน รวมทั้งสิ้น 1,366 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 6 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (r) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม Lisrel 8.80 ผลการวิจัยพบว่า
(1) ระดับวัฒนธรรมองค์การ ความผูกพันต่อองค์การและประสิทธิผลโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคเหนือของประเทศไทยอยู่ในระดับมาก (2) วัฒนธรรมองค์การและประสิทธิผลโรงเรียนมีความสัมพันธ์เชิงบวกต่อกันในระดับสูงมากอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.976, p< .01) ความผูกพัน
ต่อองค์การและประสิทธิผลโรงเรียนมีความสัมพันธ์เชิงบวกต่อกันในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.597, p<.01) และวัฒนธรรมองค์การและความผูกพันต่อองค์การมีความสัมพันธ์เชิงบวกต่อกัน
ในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.553, p< .01) และ (3) วัฒนธรรมองค์การมีอิทธิพลต่อประสิทธิผลโรงเรียนในระดับสูงมากอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (DE=0.930, p< .01) และความผูกพันต่อองค์การมีอิทธิพลต่อประสิทธิผลโรงเรียนในระดับต่ำมาก ๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (DE=0.083, p< .05) วัฒนธรรมองค์การและความผูกพันต่อองค์การสามารถร่วมกันทำนายความผันแปรของประสิทธิผลโรงเรียนได้ในระดับสูงมากถึงร้อยละ 95.70 (R²=0.957) โดยตัวแบบสมการโครงสร้างมีค่าดัชนีความเหมาะสม ?²=164.043, ?²/df=4.971, RMSEA=0.118, CFI=0.980, NNFI=0.966, SRMR=0.033

คำสำคัญ : วัฒนธรรมองค์การ; ความผูกพันต่อองค์การ; ประสิทธิผลโรงเรียน

Abstract

The objectives of this study were: (1) to study the levels of organizational culture, organizational commitment and school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission in the north of Thailand, (2) to study the levels of the relations of organizational culture, organizational commitment and school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission in the north of Thailand, and (3) to study the levels of the influences of organizational culture, organizational commitment and school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission in the north of Thailand. The populations were 76,906 government teachers from 6,410 schools affiliated with the Office of the Basic Education Commission in the north of Thailand. The samples were 1,810 government teachers from 362 schools affiliated with the Office of the Basic Education Commission in the north of Thailand. The samples were randomized by cluster random sampling and using proportional sampling according to the province location. The data were collected by 5 questionnaires for each school. The total respondents were 1,366 from directors, vice directors and teachers from 284 schools. The response rate was 80.77 percent. The research instrument was a sixratingscale questionnaire. The statistics were mean (M), standard deviation (S.D.), and Pearson's correlation coefficients (r). The data were computed and analyzed using Lisrel 8.80. The research results have indicated that: (1) The levels of organizational culture, organizational commitment and school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission in the north of Thailand have been at a high level in every component. (2) The correlations for every pair of variables have been statistically significant positive. (3) The organizational culture have had statistically significant positive influences on school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission of Thailand in the north of Thailand at a very high level. (DE=0.930, p< .01) The organizational commitment have had statistically significant positive influences on school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission of Thailand in the north of Thailand at an extremely low level. (DE=0.083, p< .05) The 95.70 percent of variance in school effectiveness affiliated with the Office of the Basic Education Commission of Thailand in the north of Thailand was explained and predicted by organizational culture and organizational commitment at a very high level. (R²=0.957) The goodness of fit statistics of the model have been; ?²=164.043, ?²/df=4.971, RMSEA=0.118, CFI=0.980, NNFI=0.966, SRMR=0.033

Keywords : Organizational Culture; Organizational Commitment; School Effectiveness