บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ คือ 1) เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นของตำบลดงมูลเหล็กตามความคิดเห็นของคนในท้องถิ่น 2) เพื่อสืบทอดประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นของตำบลดงมูลเหล็กตามความคิดเห็นของคนในท้องถิ่น วิธีการดำเนินการวิจัย ใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม การวิเคราะห์เอกสาร และการสัมภาษณ์ ผู้ให้ข้อมูล คือ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลดงมูลเหล็ก กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้รู้ ปราชญ์ชาวบ้าน ชาวบ้าน พระ คณะครู ผู้อำนวยการสถานศึกษาในตำบลดงมูลเหล็ก แหล่งข้อมูล คือ สถานที่ที่สำคัญในตำบลดงมูลเหล็ก วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์และสังเคราะห์เนื้อหา นำเสนอข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า ประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นของตำบลดงมูลเหล็กตามความคิดเห็นของคนในท้องถิ่น มีดังนี้ จากภาพเก่า ประกอบด้วย ภาพเก่าที่เกี่ยวกับเรื่องราว 4 กลุ่มคือ 1. วิถีชนคนดง 2. การแต่งงานคนดง 3. งานบวชคนดง 4. งานศพคนดง ประวัติศาสตร์ ประกอบด้วย ประวัติตำบลดงมูลเหล็ก วัดราษฏร์บูรณะ วัดสว่างอารมณ์ หลวงพ่อทั่ง ตำนานเรื่องพระนางผมหอม ตำนานเรื่อง ตกแยกกุดสะกอย ตำนานเจ้าพ่อหลุมประสาท ภูมิปัญญา ประกอบด้วย
1. อาชีพ 2. การบริหารจัดการน้ำ 3. เครื่องมือทำมาหากิน 4. บุคคลเด่น เป็นศรีศักดิ์ ภักดิ์คนดง วัฒนธรรมท้องถิ่นของตำบลดงมูลเหล็ก ประกอบด้วย 1. ประเพณี 12 เดือน 2. สืบเหง้าชาวดง 3. ตำหรับอาหารชนคนดง
4. ภาษาชนคนดง 5. เป็น อยู่ คือ คน และนำข้อมูลมาจัดทำเอกสารเพื่อสืบทอดประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นของตำบลดงมูลเหล็ก

คำสำคัญ : ประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น

Abstract

The objective of this study three questions: 1) to study history intellect and locality culture of Dongmoonleg Tumbol, Amphur Mueng, Phetchabun district, according to a review of the local people.
2) to inherit history intellect and locality culture of Dongmoonleg Tum, Amphur Mueng, Phetchabun district, according to a review of the local people. The research methodology was participatory action research (PAR), Document analysis And interviews. The data was Chief Executive of the Dongmoonleg Tumbol, village headman, headman, expert, Scholars, villager, monk, teacher, Headmaster in Dongmoonleg Tumbol. The Data source was Landmarks in Dongmoonleg Tumbol. The data analyze by analyze and synthetic contents. The data present by qualtity data.

The results were old picture, history about Tumbol, monk, Legend, career, Water management, Tools livelihood, notable people, tradition and cuisine and Documentation.