บทคัดย่อ

การพัฒนารูปแบบการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในเขตภาคเหนือที่ได้ทำการศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในเขตภาคเหนือ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในเขตภาคเหนือ กลุ?มเป้าหมาย ได้แก่ สถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในเขตภาคเหนือที่มีผลงานด้านการระดมทรัพยากรและมีผลการประเมินจาก สมศ. รอบ 2 ระดับดีถึงดีมาก จำนวน 9 โรงเรียน ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ผู้ให้ข้อมูลได้แก่ ผู?บริหารสถานศึกษา ครู กรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและผู้นำชุมชน จํานวน 36 คน เครื่องมือที่ใช?ในการวิจัยได้แก่แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ ตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) ของเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 ท่านและวิเคราะห์ความสอดคล้องโดยการหาค่าดัชนีความสอดคล้อง (Item Objective Congruence index : IOC) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากการสัมภาษณ์และข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญโดยใช้วิธีการสรุปเป็นความเรียง

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพปัจจุบันในการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในเขตภาคเหนือ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.94,S.D = 0.73) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีการระดมมากที่สุดเป็นลำดับแรกคือ ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น (= 4.11,S.D = 0.74) ส่วนด้านที่มีการระดมน้อยที่สุดคือ ด้านการเงินหรืองบประมาณ (= 3.69,S.D = 0.83) และปัญหาการระดมทรัพยากร ในภาพรวมมีปัญหาอยู่ในระดับน้อย (= 1.89,S.D. = 0.69) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีปัญหาน้อยที่สุด คือ ด้านแหล่งเรียนรู้ (= 1.75,S.D = 0.68) ส่วนด้านที่มีปัญหามากที่สุดคือ ด้านการเงินหรืองบประมาณ (= 2.12,S.D = 0.73)

2. รูปแบบการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในเขตภาคเหนือ มีองค์ประกอบ 7 ข้อ 1) วัตถุประสงค์ของรูปแบบการระดมทรัพยากร 2) ประเภทของทรัพยากรเพื่อ การบริหารสถานศึกษา 3) เป้าหมายในการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษา 4) แหล่งที่มาในการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษา 5) ประโยชน์ของทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษา 6) หลักการใช้ทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาและ 7) กิจกรรมการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมรูปแบบ การระดมทรัพยากร มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก (= 4.47,S.D. = 0.35) และความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (= 4.26,S.D. = 0.40)

คำสำคัญ : รูปแบบ,ทรัพยากรทางศึกษา,สถานศึกษาระดับประถมศึกษา

Abstract

The research was a development of resource mobilization model for educational management of area under the office of primary schools in northern areas with purposes to: 1) study the current situations and problems of educational resource mobilization management of the primary schools under the office of northern part area; 2) develop resource mobilization model for educational management. The target group of this study consisted of administrators, teachers, and school board who were working in 9 primary schools which were assessed by the office of educational standard promotion from “good” to “very good.” The total 36 participants responding were selected by purposive sampling. The instrument used for collecting the data was indept interview and a rating scale questionnaire which developed by the researcher. The instrument was edited and qualified by five experts. Testing content validity and analysis congruence was analysed with Item Objective Congruence index (IOC). The analysis of the data was accomplished by computation of the percentage, mean, standard deviation for the qualitative analysis and the content analysis for qualitative research.

The research results were as follows:

1. The current situation on resource mobilization for educational management was at high level (=3.94,S.D = 0.73). When considered by aspects, it was found that local wisdom mobilization was at highest level (= 4.11,S.D = 0.74). The aspect found at lowest level was mobilization of money or budget (= 3.69,S.D = 0.83) and the problem of resource mobilization was at low level (= 1.89,S.D. = 0.69). However, when considered by aspects, it was found that the problem aspect found at lowest level was learning resources (= 1.75,S.D = 0.68) and the problem aspect found at highest level was money or budget (= 2.12,S.D = 0.73).

2. The development of resource mobilization model for education management was practically appropriate and possible all seven steps in this model at: (1) purpose of resource mobilization model, (2) sectors of resource mobilization for educational management, (3) goals of resource mobilization for educational management, (4) sources of resource mobilization for educational management, (5) benefit of resource mobilization for educational management, (6) principles use of resource mobilization for educational management., and (7) activities for resource mobiliozation in educational management. In general, the resource mobilization model scored high suitability (= 4.47,S.D. = 0.35) and high practical potentials for implementation (= 4.26,S.D. = 0.40)