บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษา และวิเคราะห์ปัญหาสุขภาพผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลสว่างอารมณ์ อำเภอสว่างอารมณ์ จังหวัดอุทัยธานี และกำหนดยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพที่เหมาะสม

การดำเนินการวิจัย แบ่งเป็น 2 ขั้นตอนโดยขั้นตอนที่ 1 คือการสำรวจวิเคราะห์ปัญหา ขั้นตอนที่ 2 คือ การกำหนดยุทธศาสตร์ โดยศึกษาทั้งเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในพื้นที่จริง จำนวน 191 คน และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ซึ่งเป็นผู้บริหาร แกนนำการทำงานผู้สูงอายุ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์พบว่า 1) ผู้สูงอายุมีปัญหาสุขภาพ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านร่างกาย มีปัญหาจากความเสื่อม ปัญหาด้านจิตใจ ซึมเศร้า เครียด นอนไม่หลับ ปัญหาด้านสังคม ขาดความรู้สึกมีคุณค่าวิเคราะห์หาสาเหตุหลัก เกิดจากการขาดการดูแลตนเองเรื่องการออกกำลังกาย การรับประทานอาหาร การดูแลตนเองด้านสุขภาพจิต และไม่มีกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพที่เหมาะสม 2) การกำหนดยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพที่เหมาะสม มีวิธีการหรือกระบวนการ 4 กระบวนการ คือ 1) ค้นหาการสร้างเสริมสุขภาพโดยใช้วัฒนธรรมพื้นถิ่น 2) การสร้างการมีส่วนร่วมการสร้างเสริมสุขภาพ 3) การสร้างเครื่องมือประกอบยุทธศาสตร์ และ 4) การสร้างกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ และพบว่าการกำหนดยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลสว่างอารมณ์ จังหวัดอุทัยธานีที่เหมาะสม คือ ยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพด้วยการดูแลตนเองของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย ยุทธศาสตร์ 3 ด้านคือ ยุทธศาสตร์การสร้างกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพด้านร่างกาย ยุทธศาสตร์การสร้างกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพด้านจิตใจ และยุทธศาสตร์การสร้างกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพด้านสังคม

คำสำคัญ : ยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพ, การดูแลตนเอง, ผู้สูงอายุ

Abstract

The purposes of this research were to investigate and analyze the health problems of elderly persons in Sawangarom Municipality, Sawangarom District, Uthaithanee Province as well as to identify the model to formulate the suitable strategy.

Research methodology include the quantitative and qualitative. The sample group consisted of 191 local elderly persons and the stakeholder. Purposive sampling has been used in this research. Mean and standard deviation were used in quantitative data analysis, while the qualitative data analysis has been made based on content analysis.

Finding were as the followings : 1) The elderly persons faced 3 health problems: physical aspect (physical deterioration); mental aspect (depression, stress, and insomnia), and social problems (sense of unworthiness). The analysis has then been made to identify the main causes. It was found that the elderly persons lack doing exercises and good eating habit as well as had no suitable health promotion activity. 2) The strategies have been formulated consisted of 4 processes, namely, 1) searching for health promotion through local culture, 2) building health promotion participation, 3) creating tools to be used in the strategies and 4) introducing health promotion activities. The suitable strategies were formulated, which are elderly self-care strategies having 3 aspects: physical, mental and social health promotion strategies.

Keywords : health promotion model, self-care, elderly