บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาถึงปัญหาและอุปสรรคของข้าวหอมมะลิอินทรีย์ในแต่ละห่วงโซ่อุปทาน 2) ศึกษาถึงปัจจัยโลจิสติกส์ในการส่งออกของข้าวหอมมะลิอินทรีย์ 3)พัฒนาความรู้ด้านการจัดการโซ่อุปทานที่เหมาะสมให้กับกลุ่มเกษตรกรที่ผลิตข้าวหอมมะลิเกษตรอินทรีย์ ซึ่งได้รวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยให้เกษตรกรในหมู่บ้านมีส่วนร่วมในการทำวิจัยครั้งนี้ ผลการศึกษาพบว่าห่วงโซ่อุปทานของข้าวหอมมะลิอินทรีย์ ประกอบด้วยกัน 3 ส่วน คือ 1) ส่วนก่อนการเก็บเกี่ยว 2)ส่วนหลังการเก็บเกี่ยว และ 3) ส่วนของการส่งออก ซึ่งมีปัจจัยโลจิสติกส์ในการส่งออกข้าวแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ 1) ปัจจัยด้านคุณภาพข้าวหอมมะลิอินทรีย์ พบว่า การผลิตข้าวหอมมะลิอินทรีย์ จะต้องผ่านการรับรองมาตรฐานกระบวนการผลิตเกษตรอินทรีย์ 2) ปัจจัยทางด้านการขนส่งพบว่า กระบวนการขนส่งไปยังต่างประเทศยังมีปัญหาและอุปสรรค ซึ่งจะขึ้นอยู่กับสภาพทางเศรษฐกิจและความต้องการบริโภคที่แตกต่างกัน 3) ปัจจัยด้านสารสนเทศ พบว่า กลุ่มเกษตรกรยังขาดข้อมูลทางด้านการผลิต ข้อมูลความต้องการของผู้บริโภคในต่างประเทศ ซึ่งจะทำให้เสียโอกาสในการบริการผลผลิตทางการเกษตรไปยังตลาดต่างประเทศ สำหรับรูปแบบที่เหมาะสมในการจัดการห่วงโซ่อุปทานข้าวหอมมะลิอินทรีย์ นั้นพบว่า 1) ผู้ผลิตจะต้องมีการปรับเปลี่ยนแนวความคิดเรื่อง รูปแบบการผลิตที่ได้มาตรฐานเกษตรอินทรีย์และลดต้นทุนการผลิต เพื่อนำข้อมูลมาวางแผนการตัดสินใจในการผลิตข้าวหอมมะลิอินทรีย์ อย่างถูกต้องและเหมาะสม 2) การตลาดจะเป็นตัวเชื่อมโยงจากผู้ผลิตไปยังผู้บริโภค ซึ่งการดำเนินการทางการตลาดนั้น จะต้องมีองค์กรของรัฐ เอกชน เข้ามามีส่วนร่วมในการถ่ายทอดเทคโนโลยี ถ่ายทอดความรู้ให้เกษตรกร เพื่อให้เกษตรกรสามารถพึ่งตนเองได้ 3) ผู้บริโภค ข้าวหอมมะลิอินทรีย์ที่จำหน่ายทั้งภายในประเทศและตลาดต่างประเทศจะต้องได้รับมาตรฐาน จึงจะสามารถส่งให้

คำสำคัญ : โซ่อุปทาน/ข้าวหอมมะลิอินทรีย์

Abstract

The objectives of the research were to 1) study the problems and difficulties of Organic Jasmine Rice in each supply chain, 2) study logistic factors for exporting Organic Jasmine Rice, 3) develop the knowledge about supply chain management for the farmers who planted Organic Jasmine Rice. In this research, the farmers had participated in collecting qualitative information.

The study revealed that there were 3 Organic Jasmine Rice Supply Chains; 1) before harvest, 2) after harvest and, 3) exporting. For exporting, there were 3 logistic factors; 1) the quality factor; it might have guaranteed the standard in process of organic production, 2) transport factor; there were still the problems and difficulties in exporting which depended on the differences of economy and the consumption, 3) information factor; the farmers lacked of the information about producing and the demand of the consumption in overseas which made them lose the chance to export the products to the oversea markets.

For the appropriate form in supply chain management of Organic Jasmine Rice, it was found that; 1) the producers might change the concept about the standard of organic producing form and reduce the production cost. The farmers could take this information for planning and making decision in producing the organic jasmine rice correctly and appropriately, 2) the market action; the market would link the producers to the consumers that is, the governmental organizations and the privates might have participated in giving the knowledge and technology for the farmers to make them self - dependent, 3) the organic jasmine rice which was distributed both outside and inside country must be standardised to sell to the consumers. It could be summarized that the form of the supply chain management of Organic Jasmine Rice must be linked with the producers, marketing, and consumers. There must have been the effective creation of the concept for the farmers by giving the information ranging from planning the production management process of the Organic Jasmine Rice consumers.

Keywords: Supply Chain /Organic Jasmine Rice