|
โซ่อุปทานข้าวไร่ โดยประยุกต์ใช้ตัวแบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานโซ่อุปทาน (SCOR Model) อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | เมธินี ศรีกาญจน์ |
| Title | โซ่อุปทานข้าวไร่ โดยประยุกต์ใช้ตัวแบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานโซ่อุปทาน (SCOR Model) อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี |
| Contributor | อัมพวรรณ หนูพระอินทร์, สิริประภา จันทร์ดำ |
| Publisher | สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย |
| Publication Year | 2568 |
| Journal Title | วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย |
| Journal Vol. | 20 |
| Journal No. | 74 |
| Page no. | 1 |
| Keyword | โซ่อุปทาน, แบบจำลอง SCOR, ข้าวไร่, สุราษฎร์ธานี |
| URL Website | https://so05.tci-thaijo.org/index.php/researchjournal-lru |
| Website title | วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย |
| ISSN | 2774-1109 |
| Abstract | การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบการดำเนินงานของโซ่อุปทานข้าวไร่ในอำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยประยุกต์ใช้แบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานโซ่อุปทาน (SCOR Model) 2) ประเมินประสิทธิภาพของโซ่อุปทานข้าวไร่ตามกรอบ SCOR Model และ 3) เสนอแนวทางการปรับปรุงกระบวนการโซ่อุปทานข้าวไร่อย่างเป็นระบบ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มจากเกษตรกร ผู้ปลูกข้าวไร่จำนวน 18 ราย และผู้สนับสนุนการผลิต จำนวน 4 ราย รวมทั้งสิ้น 22 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพตามกรอบ SCOR Model ผลการวิจัยพบว่า โซ่อุปทานข้าวไร่มีข้อจำกัดสำคัญในทุกระดับของ SCOR โดยเฉพาะการขาดข้อมูลการวางแผนที่แม่นยำ คุณภาพปัจจัยการผลิตที่ไม่สม่ำเสมอ การผลิตที่ไม่มีมาตรฐาน การคัดเกรดและการส่งมอบที่ไม่เป็นระบบ ตลอดจนการไม่มีข้อมูลย้อนกลับระหว่างผู้ซื้อและผู้ผลิต ส่งผลให้เกิดความสูญเสียและต้นทุนสูงกว่าที่ควร ภาพรวมของปัญหาเชื่อมโยงกับการไหลของข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน และการประสานงานระหว่างผู้มีส่วนเกี่ยวข้องที่ยังไม่เป็นระบบ จากผลการประเมินประสิทธิภาพ ผู้วิจัยได้เสนอแนวทางการปรับปรุงกระบวนการโซ่อุปทานข้าวไร่ออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะวางระบบพื้นฐาน ระยะเพิ่มประสิทธิภาพ และระยะพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาระบบข้อมูลกลาง การจัดทำมาตรฐานการผลิตและการส่งมอบ การรวมกลุ่มเกษตรกร และการสร้างช่องทางตลาดที่มั่นคง งานวิจัยนี้จึงเป็นกรอบเชิงปฏิบัติที่สามารถใช้ในการยกระดับประสิทธิภาพและความยั่งยืนของโซ่อุปทานข้าวไร่ในระดับชุมชน และสามารถประยุกต์ใช้กับสินค้าเกษตรชนิดอื่นในอนาคตได้ นอกจากนี้ งานวิจัยยังนำเสนอองค์ความรู้ใหม่ในการประยุกต์ใช้ SCOR Model ในบริบทการปลูกข้าวไร่แซมสวนยางพารา ซึ่งช่วยเปิดเผยจุดคอขวดเชิงระบบได้อย่างชัดเจน และเสนอแนวทางพัฒนาที่นำไปใช้ได้จริงในระดับชุมชน ผลการศึกษานี้จึงสามารถเป็นกรอบในการยกระดับประสิทธิภาพ และสร้างความยั่งยืนให้แก่โซ่อุปทานข้าวไร่ รวมถึงสามารถประยุกต์ใช้กับสินค้าเกษตรอื่นในอนาคตได้ |
