|
ยางนาและจำปาขาว: สถานภาพและแนวทางอนุรักษ์รุกขมรดก กรณีศึกษา อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก (Yang Na and Champa Khao: Status and Guidelines for the Conservation of Heritage Trees in Nakhonthai District, Phitsanulok Province) |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | กวินธร เสถียร |
| Title | ยางนาและจำปาขาว: สถานภาพและแนวทางอนุรักษ์รุกขมรดก กรณีศึกษา อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก (Yang Na and Champa Khao: Status and Guidelines for the Conservation of Heritage Trees in Nakhonthai District, Phitsanulok Province) |
| Contributor | เสาวลักณ์ ลิ้มศิริวงศ์,ศุภสิทธิ์ ต๊ะนา |
| Publisher | คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Journal Vol. | 19 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 175-208 |
| Keyword | รุกขมรดก, ไม้ใหญ่, ยางนา, จำปาขาว, การอนุรักษ์, Heritage Tree, Monumental Tree, Yang, Champa, Conservation |
| URL Website | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu |
| Website title | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu/article/view/262187 |
| ISSN | 2985-2811 (Print), 2985-282X (Online) |
| Abstract | งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาสถานภาพและแนวทางอนุรักษ์ยางนาและจำปาขาว อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การสำรวจสถานภาพจากแบบวินิจฉัยต้นไม้เบื้องต้นของกรมป่าไม้ การรับรู้คุณค่า เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกปราชญ์ท้องถิ่นและผู้นำชุมชน จำนวน 12 ราย ร่วมกับการสังเกตแบบมีส่วนร่วมในงานบวงสรวง ส่วนแนวทางอนุรักษ์ เก็บข้อมูลผ่านเวทีประชาคม โดยมีผู้เข้าร่วมงานจำนวน 50 คน จากนั้นใช้การสังเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า รุกขมรดกทั้งสองต้น มีสุขภาพสมบูรณ์ ได้รับการดูแล เช่น การกำจัดไม้กาฝาก-วัชพืช การปรับสภาพภูมิทัศน์ จากเจ้าหน้าที่ป่าไม้และคนในชุมชน รุกขมรดกสะท้อนคุณค่า 1) มรดกทางวัฒนธรรม 2) ประวัติศาสตร์ชุมชน 3) การเป็นทรัพยากรต้นไม้ใหญ่ 4) การพักผ่อนหย่อนใจ และ 5) ความงาม โดยคุณค่าด้านระบบนิเวศมีเฉพาะยางนา และคุณค่าการเป็นต้นไม้หายากมีเฉพาะจำปาขาว แนวทางอนุรักษ์จำแนกเป็น 2 แนวทางคือ 1) แนวทางเร่งด่วนสำหรับยางนา ได้แก่ คณะกรรมการหมู่บ้านควรกำหนดแนวเขตคุ้มครองต้นไม้เบื้องต้น และระเบียบการเที่ยวชม และองค์การบริหารส่วนตำบลเนินเพิ่ม ควรเร่งรัดโครงการปรับปรุงภูมิทัศน์ 2) แนวทางทั่วไปทั้งยางนาและจำปาขาว ได้แก่ การตรวจสุขภาพต้นไม้ด้วยเทคนิคด้านรุกขกรรม การขยายพันธุ์ไม้ และการส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนในท้องถิ่นต่อคุณค่ารุกขมรดกทุกด้านThis This research aims to study the status and guidelines for the conservation of Yang Na and Champa Khao trees in Nakhonthai District, Phitsanulok Province. A qualitative research method was used, consisting of a status survey using the Forest Department's preliminary tree diagnosis form. Perceived value was collected through in-depth interviews with 12 local philosophers and community leaders, along with participatory observations on the sacrifice ceremony. Guideline for conservation were collected through community forums, with 50 participants, and the information was then used to synthesize the content. The study found that both heritage trees were in good health and had been well taken care of by forest officials and local communities. The values of heritage trees including: 1) cultural heritage; 2) community history; 3) their significance as a big trees, 4) recreation; and 5) aesthetics. Additionally, the Yang Na tree holds ecological value, while Champa Khao is considered a rare tree. Strategies for the conservation of heritage trees can be divided into two approaches: 1) short-term measures for protecting the Yang Na tree. Community committees should establish a tree protection zone and introduce sightseeing regulations. Specifically, the landscape improvement project of Noenphoem subdistrict administrative organization should be completed as soon as possible; 2) long-term measures for preserving both heritage trees such as given them regular health check using arboricultural techniques, and planting more heritage trees. Finally, the cultural heritage values of big trees should be taught to local children and youth. |
