|
เรือนร่างแห่งการต่อต้าน: ร่างกายในฐานะพื้นที่การแสดงออกทางการเมือง กรณีศึกษาการเคลื่อนไหวประชาธิปไตยในไทยตั้งแต่ พ.ศ.2563-พ.ศ.2564 (Contentious Bodies: Body as a Site of Resistance in 20202021 Thailand's Pro-Democracy Movement) |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | สุริยาพร เอี่ยมวิจิตร์ |
| Title | เรือนร่างแห่งการต่อต้าน: ร่างกายในฐานะพื้นที่การแสดงออกทางการเมือง กรณีศึกษาการเคลื่อนไหวประชาธิปไตยในไทยตั้งแต่ พ.ศ.2563-พ.ศ.2564 (Contentious Bodies: Body as a Site of Resistance in 20202021 Thailand's Pro-Democracy Movement) |
| Publisher | คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Publication Year | 2564 |
| Journal Title | วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| Journal Vol. | 17 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 99-121 |
| Keyword | ร่างกาย, ระยะห่าง, พื้นที่, การเมืองไทยร่วมสมัย, การป่วนเชิงวัฒนธรรม, Body Politics, Distance,Space, Contemporary Thai Politics, Culture Jamming |
| URL Website | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu |
| Website title | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu/article/view/253434 |
| ISSN | 1686-9192 (Print), 2697-4657 (Online) |
| Abstract | บทความชิ้นนี้ศึกษาการใช้เรือนร่างในฐานะพื้นที่เพื่อการต่อสู้ทางการเมืองในการเคลื่อนไหวประชาธิปไตยไทยตั้งแต่ พ.ศ.2563-พ.ศ2564 โดยมุ่งเน้นไปที่เรือนร่างของ 1. ผู้ชุมนุมในพื้นที่ชุมนุมประท้วง โดยเฉพาะกลุ่ม คณะราษฎร 2563 กลุ่มหมู่บ้านทะลุฟ้า และกลุ่ม FreeArts รวมถึงเรือนร่างของปัจเจกในระดับชีวิตประจำวัน ผ่านทฤษฎีการเมืองร่างกาย (body politics) โดยมีแนวคิดเรื่อง นาฏกรรมการต่อต้าน (choreography of protest )โดย ซูซาน เลห์ ฟอสเตอร์ (2003) เป็นกรอบทฤษฎีหลัก เพื่อชี้ให้เห็นความสำคัญของร่างกายในฐานะเครื่องมือต่อต้านอำนาจรัฐ บทความชิ้นนี้เสนอว่าการแสดงออกผ่านทางเรือนร่างของการเคลื่อนไหวประชาธิปไตยไทยร่วมสมัยทำให้การประท้วงเป็นการต่อต้านรัฐเผด็จการและสถาบันกษัตริย์ผ่านการแสดง (performance) ที่สามารถแบ่งได้เป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ 1. การแสดงเรือนร่างบนพื้นที่ของการประท้วงเพื่อลดระยะห่าง (distance) ตามทฤษฎีเรื่องระยะห่างโดยทาลี ฮาทูกา (2018) และ 2. การแสดงเรือนร่างแห่งการประท้วงในชีวิตประจำวันในฐานะการป่วนเชิงวัฒนธรรม (culture jamming) นาฏกรรมการต่อต้านนี้ทำให้การต่อสู้ทางการเมืองเป็นการต่อสู้ทางอุดมการณ์ที่ปรากฎผ่านเรือนร่าง ส่งผลให้เกิดการลดระยะห่างระหว่างรัฐและประชาชนผ่านการท้าทายเส้นแบ่งทางสังคมที่รัฐกำหนดจากการจัดระเบียบร่างกายของคนในรัฐ และการจัดลำดับความศักดิ์สิทธิ์ของเรือนร่างตามลำดับชั้นอำนาจในสังคมผ่านการแต่งกายล้อเลียน (cosplay) เพื่อสร้างอารมณ์ขันที่เชื่อมโยงกับอำนาจรัฐและสถาบันกษัตริย์ตลอดจนการลดระยะห่างระหว่างผู้นำชุมนุม ผู้เข้าร่วมชุมนุม และผู้ชมผ่านการใช้ร่างกายในการสร้างความรู้สึกร่วมและความเป็นพวกพ้อง (solidarity) ผ่านการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ที่โยงกับความเจ็บปวดและการถูกกดขี่ตามกรอบแนวคิดมรณะขัดขืน (necroresistance) โดย บานู บาร์กู (2016) เช่นการโกนหัวประท้วงโดยกลุ่มผู้ชุมนุมหมู่บ้านทะลุฟ้า นอกจากนี้ นาฎกรรมการต่อต้านยังทำให้การเคลื่อนไหวทางการเมืองกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตผ่านการแสดงออกทางร่างกายในฐานะการป่วนเชิงวัฒนธรรม (culture jamming) และในฐานะภาพสะท้อนของรสนิยมที่สอดคล้องกับค่านิยมสมัยใหม่ผ่านการใช้วัฒนธรรมและศิลปะร่วมสมัยที่ตอบสนองค่านิยมสากลจากการนำสัญลักษณ์ที่มีจุดเชื่อมกับประเด็นการเมืองโลกมาใช้ เช่น เป็ดยาง ส่งผลให้การเคลื่อนไหวทางการเมืองแปรสภาพจากการต่อสู้เชิงอุดมการณ์ในพื้นที่ปิดเป็นการต่อสู้ระดับวัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่พื้นที่ทางการเมืองและพื้นที่ส่วนตัวของปัจเจกได้หลอมรวมกันThis paper aims to examine the body as topos for political contention during 2020-2021 Thailand's pro-democracy movement, focusing on the body of the demonstrators from several groups including People's Party 2020, Thalufah, and FreeArts in the demonstration sites as well as the body of the individuals who utilise their bodies to express their political stance in daily life through the lenses of body politics theories, especially the concept of Choreography of protest propounded by Susan Leigh Foster (2003). This paper argues that the bodily expression in the contemporary democracy movement in Thailand has rendered the protest against the monarchy as well as the dictatorial regime a "performance" that can be categorised into two groups: 1. The performance at the site of protest to reduce the distance according to Tali Hatuka's concept of distance and 2. The performance in quotidian life as culture jamming. These performances extend the democracy movement from the ideological realm to the realm of the body, resulting in decreasing the distance between the state and its people through the use humorous cosplay to ridicule the holiness of the monarchy. At the same time, the physical display of suffering at the demonstration site reduce the distance among demonstration leaders, the demonstrators, as well as the audience. Furthermore, the contentious performance incorporates daily lives of the demonstrators as part of the "culture jamming" through the appropriation of pop culture in order to establish democratic, "au courant" bodies that are aligned with the Woke culture. As a result, these physical protests have turned contemporary pro-democracy movements in Thailand as convergence of ideological struggles in the political realm and individual's life experiences. |
