|
ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ดในป่าชุมชนโคกใหญ่ เพื่อการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | 1. สมสงวน ปัสสาโก 2. อังศุมา ก้านจักร 3. ชมภู่ เหนือศรี 4. วรรณภา เอี่ยมสิงห์ขร |
| Title | ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ดในป่าชุมชนโคกใหญ่ เพื่อการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน |
| Publisher | สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม |
| Publication Year | 2557 |
| Journal Title | วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม |
| Journal Vol. | Vol.1 |
| Journal No. | No.2 |
| Page no. | 97 |
| Keyword | ภูมิปัญญาท้องถิ่น,การอนุรักษ์,ความหลากหลายทางชีวภาพ |
| ISSN | ISSN:2350-9783 |
| Abstract | การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับ ชนิดของเห็ด แหล่งที่เกิด วิธีการหาเห็ดและการเก็บเห็ด รวมทั้งการอนุรักษ์เห็ดและแหล่งเกิดเห็ดในป่าชุมชนโคกใหญ่ อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 75 คน จากหมู่บ้านรอบป่าชุมชนโคกใหญ่ แยกเป็นกลุ่มผู้นำหาเห็ด จำนวน 5 คน กลุ่มผู้รู้เกี่ยวกับเห็ด จำนวน 70 คน ระยะเวลาที่ทำการศึกษาระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2555 กันยายน พ.ศ. 2556 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสำภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และแบบสังเกตแบบมีส่วนร่วม นำข้อมูลมาวิเคราะห์โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ และนำเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลวิจัย พบว่าชนิดของเห็ดที่พบมี จำนวน 46 ชนิด แหล่งที่พบเห็ด มีอยู่ 5 ลักษณะ คือ 1) เห็ดที่เกิดในที่โล่งและพื้นหญ้า ได้แก่ เห็ดแทดเห็ดทา ( Diminutive Agaricus) เห็ดตะป้อ (Calvatia cranifoomis Coker et Couch) เห็ดตะปู้ (Calvatia boninensis) 2) เห็ดที่เกิดกับตอไม้หรือขอนไม้ ได้แก่ เห็ดกระด้าง (Lentinus polychrous Lev.) เห็ดขอนขาว (Lentinus squarrosulas Mont.) เห็ดหูหนู ( Auricularia auricula Judae.) เห็ดเพ็ก ( Lentinus strigoeue (Schw)Fr.) 3) เห็ดที่เกิดใต้ผิวดิน ได้แก่ เห็ดเผาะหนัง (Geastrum saccatum Fr.) เห็ดเผาะฝ้าย ( Astraeus hygrometricus (Pers.) Morgan) เห็ดตาโล่ (Calostoma lutescens) 4) เห็ดที่เกิดบริเวณจอมปลวก ได้แก่ เห็ดปลวกขาว (Calvatia boninensis) เห็ดปลวกจิก (Termitomyces microcarpus (Berk.et Broome) Heim) เห็ดปลวกน้อย (Termitomyces microcarpus) และ5) เห็ดที่เกิดบนพื้นดินใต้ต้นไม้หรือใบไม้ ได้แก่ เห็ดระโงกเหลือง ( Amanita hemibapha (Berk. Et Broome) Sacc subspjavanica Corneret Bas) เห็ดไค (Russula delica Fr.) เห็ดหน้าแหล่ (Russula cyanoxantha Schaeff.ex Fr.) เห็ดผึ้ง (Heimiell retispora (Pat,and Bak.)) สำหรับวิธีการหาเห็ดและเก็บเห็ดนั้นชาวบ้านจะสังเกตจากหลายลักษณะ เช่น อากาศร้อนอบอ้าวมากหลังฝนตก 3-4 วัน รู้สึกอึดอัด มีเหงื่อซึมที่จมูก ขี้ไคลเปื่อย จะเป็นสิ่งบ่งชี้ว่าจะต้องเริ่มออกไปหาเห็ดได้แล้ว วิธีการอนุรักษ์เห็ดและแหล่งที่เกิดเห็ด ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวบ้านมีการถ่ายทอดจากคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่ ให้รู้สึกรักและหวงแหนป่าและเห็ดจากป่า โดยไม่เก็บเห็ดที่เล็กเกินไปและเห็ดดอกแก่ เมื่อเก็บเห็ดแล้วให้กลบดินและใบไม้เข้าที่เดิมเศษเห็ดที่เหลือให้นำไปทิ้งในพื้นที่ป่าส่วนเห็ดแก่ปล่อยทิ้งไว้ให้ขยายพันธุ์ต่อไป ส่วนกุศโลบายในการรักษาเห็ดก็คือการรักษาพื้นที่ป่า เช่น พิธีบวชต้นไม้ การทอดผ้าป่าต้นไม้ ป่าชุมชนโคกใหญ่ถือเป็นแหล่งผลิตอาหารที่สำคัญเห็ดที่พบในผืนป่าแห่งนี้มีความสำคัญยิ่งต่อวิถีชีวิตของประชาชนที่อาศัยอยู่โดยรอบผืนป่าภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่ในชุมชนมีความสำคัญในการพิทักษ์รักษาป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์ และที่ส่งผลต่อความหลากหลายทางชีวภาพของเห็ดที่เกิดขึ้นอยู่ในป่าชุมชนโคกใหญ่แห่งนี้ |
