|
ว่าด้วยหลักนิติธรรม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | โกเมศ ขวัญเมือง |
| Title | ว่าด้วยหลักนิติธรรม |
| Contributor | พระเทพปริยัติเมธี, พระครูธรรมธรสฐาพร ปภสฺสโร, สุกัญญาณัฐ อบสิณ, ไพศาล นาสุริวงศ์ |
| Publisher | มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์ |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | The Journal of Research and Academics |
| Journal Vol. | 6 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 355-368 |
| Keyword | หลักนิติธรรม, ราชา-นักปราชญ์, หลักความเสมอภาคต่อหน้ากฎหมาย, ศาลปกติ |
| URL Website | https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/index |
| Website title | https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/index |
| ISSN | ISSN 2672-9962 (Online) |
| Abstract | บทความวิชานี้มุ่งศึกษาหลักนิติธรรม พบว่า หากพิจารณาตามแนวคิดดั้งเดิมของนักปรัชญาตะวันตก หลักนิติธรรมมีรากเหง้ามาตั้งแต่สมัยกรีกโบราณ จากข้อถกเถียงทางความคิดที่ว่า การปกครองที่ดีนั้นควรจะเป็นการปกครองด้วยสิ่งใด ระหว่างราชา-นักปราชญ์หรือด้วยกฎหมายที่ดี อริสโตเติล นักปรัชญาเมธีชาวกรีกได้สรุปว่า กฎหมายที่ดีเท่านั้นควรจะเป็นผู้ปกครอง และจากบทสรุปของอริสโตเติลนี้นี่เองได้รับการพัฒนาจนกลายเป็นแนวคิดของนักกฎหมายมหาชนของรัฐสมัยใหม่ในเวลาหลายพันปีต่อมา หลักนิติธรรมและการปกครองที่ดีนั้น ท่านศาสตราจารย์อัลเบิร์ต เวนน์ ไดซี่ย์ นักทฤษฎีรัฐธรรมนูญ ชาวอังกฤษ ได้นำแนวคิดของอริสโตเติลที่ว่ากฎหมายควรเป็นผู้ปกครองแทนคน โดยไดซี่ย์ใช้คำเรียกการปกครองโดยกฎหมายว่า "หลักนิติธรรม" ซึ่งคำว่าหลักนิติธรรมนี้ได้ถูกนำไปบัญญัติไว้ในข้อบังคับของสภายุโรป ค.ศ. 1949 และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนยุโรป ค.ศ. 1950 โดยมีการแปลคำว่าหลักนิติธรรมว่า "ความเป็นใหญ่ของกฎหมาย" ซึ่งหลักความเป็นใหญ่ของกฎหมายตามแนวคิดของไดซี่ย์นั้นยึดมั่นในหลักการสำคัญที่ว่า ไม่มีบุคคลใดอยู่เหนือกฎหมาย บุคคลทุกคนเท่าเทียมกันและทุกคนมีความเสมอภาคกันต่อหน้ากฎหมายธรรมดา และศาลปกติจะเป็นผู้พิทักษ์สิทธิของปัจเจกชนในสิ่งที่เรียกว่า "สิ่งที่เป็นของเอกชน" ซึ่งเป็นหลักการพื้นฐานของระบบกฎหมายจารีตประเพณี (คอมมอนลอว์) ของอังกฤษ ที่แตกต่างจากการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของปัจเจกชนในระบบประมวลกฎหมายของประเทศภาคพื้นยุโรปซึ่งยึดถือหลักการที่ว่า รัฐธรรมนูญเป็นผู้พิทักษ์สิทธิเสรีภาพของปัจเจกชน ฉะนั้น หลักนิติธรรมและการปกครองที่ดีนั้นควรต้องให้กฎหมายอยู่สูงสุดและคนทุกคนมีความเสมอภาคกันต่อหน้ากฎหมาย โดยดำรงชีวิตอยู่ภายใต้หลักความคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนโดยคำพิพากษาของศาล |
