|
ข่าวปลอมบนแพลตฟอร์มออนไลน์ :เนื้อหาลวง - วิธีการน าเสนอหลอก และแนวทางการตรวจสอบเบื้องต้น |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | เกศรินทร์ โชคเพิ่มพูน |
| Title | ข่าวปลอมบนแพลตฟอร์มออนไลน์ :เนื้อหาลวง - วิธีการน าเสนอหลอก และแนวทางการตรวจสอบเบื้องต้น |
| Publisher | วิทยาลัยนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา |
| Publication Year | 2565 |
| Journal Title | วารสารนิเทศศาสตร์ สวนสุนันทา |
| Journal Vol. | 1 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 56-77 |
| Keyword | ข่าวปลอม, แพลตฟอร์มออนไลน์, เนื้อหา, วิธีการนำเสนอ, แนวทางการตรวจสอบ |
| URL Website | https://jcca.ssru.ac.th/jn-issue.php?article01ID=4 |
| Website title | https://jcca.ssru.ac.th/index.php |
| ISSN | 2822-0684 |
| Abstract | บทความวิชาการนี้ เป็นส่วนหนึ่งของการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งผู้เขียนได้ทำการรวบรวม วิเคราะห์ สังเคราะห์และนำเสนอเนื้อหาออกเป็น 4 ส่วน ประกอบด้วย 1) นิยามและประเภท 2) เนื้อหาและวิธีการนำเสนอ 3) สภาพปัญหาและผลกระทบ และ 4) แนวทางการตรวจสอบข่าวปลอมบนแพลตฟอร์มออนไลน์ พบว่า 1) นิยามคำว่า ข่าวปลอม (Fake News) ณ ปัจจุบันยังไม่มีคำจำกัดความที่แน่นอนและสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ 1.1) ข่าวที่เนื้อหาไม่ถูกต้อง อาทิ ข่าวที่ผิด (Misinformation)ข่าวที่บิดเบือน (Disinformation) และ 1.2) ข่าวที่มีเนื้อหาที่มีเจตนามุ่งร้ายหรือข่าวที่แฝงเจตนาร้าย (Malinformation) 2) เนื้อหาของข่าวปลอม สามารถแบ่งตามระดับความรุนแรงจากน้อยไปหามาก ออกได้เป็น 7รูปแบบ ประกอบด้วย 3.1) เนื้อหาล้อเลียนเสียดสี 3.2) เนื้อหาไม่ตรงพาดหัว 3.3) เนื้อหาชี้นำ 3.4) เนื้อหาที่ผิดบริบท 3.5) เนื้อหาแอบอ้าง 3.6) เนื้อหาหลอกลวง และ 3.7) เนื้อหากุขึ้นมา โดยข่าวประเภทนี้พบเห็นมากที่สุดและมีระดับความรุนแรงมากที่สุด โดยมีวิธีการนำเสนอที่พบเห็น 10 รูปแบบ คือ (1) นำเสนอด้วยพาดหัว สะดุดตา(2) นำเสนอด้วยลิงก์ที่ผิดไปจากปกติ (3) นำเสนอด้วยแหล่งที่มาแปลก ๆ (4) นำเสนอด้วยการสะกดคำผิดและจัดรูปแบบแปลก ๆ (5) นำเสนอด้วยรูปภาพที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับข่าว (6) นำเสนอด้วยวันที่ที่ไม่สมเหตุสมผล(7) นำเสนอด้วยการอ้างอิงชื่อผู้เชี่ยวชาญที่ไม่มีอยู่จริง (8) นำเสนอด้วยการรายงานต่างไปจากสำนักข่าวอื่นมากจนเกินไป (9) นำเสนอด้วยการเสียดสีหรือใส่มุกตลก (10) นำเสนอด้วยเรื่องที่จงใจสร้างให้เป็นข่าวปลอม 3)สภาพปัญหาของข่าวปลอมบนแพลตฟอร์มออนไลน์ที่พบในปัจจุบัน ส่วนใหญ่อยู่ในรูปของโซเชียลมีเดีย ซึ่งประชาชน ผู้รับสารใช้เป็นช่องทางในการเปิดรับข้อมูล ข่าวสารต่าง ๆ ทั้งนี้ จากการรายงานสถิติของศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม จะเห็นได้ถึงจำนวนผู้โพสต์และผู้แชร์ข่าวปลอม ข่าวบิดเบือน ที่ไม่ใช่ข่าวจริง มีจำนวนมากและน่าจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งด้วยจากฝีมือมนุษย์และ "ปัญญาประดิษฐ์"(Artificial Intelligence : AI) ซึ่งยากแก่การตรวจสอบ และอาจนำมาซึ่งปัญหาและผลกระทบด้านต่าง ๆ มากมายและ 4) แนวทางที่เป็นช่องทางการตรวจสอบข่าวปลอมบนแพลตฟอร์มออนไลน์ที่สามารถใช้ได้ด้วยตนเองเบื้องต้นคือ 4.1) ตรวจสอบเนื้อหาและวิธีการน าเสนอของข่าวปลอม 12 ข้อ 4.2) ใช้เครื่องมือจากภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และ 4.3) ใช้เครื่องมือจากแพลตฟอร์มสื่อองค์กรใหญ่ ๆ มาเป็นตัวช่วยในการตรวจสอบข่าวปลอม |
