|
ความหมายของสัญลักษณ์ครุฑกับความสัมพันธ์ของสถาปัตยกรรมศาลากลางยุคมณฑลเทศาภิบาล กรณีศึกษามณฑลเทศาภิบาลในอีสาน |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | กฤษณะ ปินะพัง |
| Title | ความหมายของสัญลักษณ์ครุฑกับความสัมพันธ์ของสถาปัตยกรรมศาลากลางยุคมณฑลเทศาภิบาล กรณีศึกษามณฑลเทศาภิบาลในอีสาน |
| Contributor | ทรงยศ วีระทวีมาศ |
| Publisher | Thammasat University |
| Publication Year | 2564 |
| Journal Title | Journal of Architectural/Planning Research and Studies |
| Journal Vol. | 18 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 171-186 |
| Keyword | ครุฑ, สถาปัตยกรรม, ศาลากลาง, อีสาน, สัญลักษณ์ |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/jars/index |
| Website title | ThaiJO |
| ISSN | 1905-2022 |
| Abstract | วามนี้เป็นการค้นหาความหมายของสัญลักษณ์ครุฑกับความสัมพันธ์ของสถาปัตยกรรมศาลากลาง ยุคมณฑลเทศาภิบาลในพื้นที่อีสาน โดยทําาการศึกษาด้วยวิธีการแบบผสมระหว่างแนวคิดวงศาวิทยา (Genealogy) กับ แนวคิดสัญวิทยา (Semiology) ผลการศึกษาค้นพบว่า สัญลักษณ์ครุฑที่ติดบนหน้าบันอาคารศาลากลาง เป็นเสมือนตราพระราชลัญจกรที่ประทับลงบนอาคารเช่นเดียวกันกับพระราชสาส์น หรือ เอกสารอื่นๆ ที่ต้องประทับตราเครื่องหมายเพื่อแสดงให้รับรู้หมายถึงพระเจ้าแผ่นดิน อาคารศาลากลางจึงเป็นตัวแทนของพระมหากษัตริย์ และมีผลให้มณฑลพื้นที่รอบๆ อาคารเป็นดินแดน พระราชอําานาจ เนื่องจากอาคารมีความสถิตติดอยู่กับพื้นที่และยังเป็นศูนย์กลางการปกครองท้องถิ่นที่มีขอบเขตมณฑลชัดเจน และครุฑที่มีความหมายในจักรวาลวิทยาไตยภูมิและเครื่องหมายของกษัตริย์ เมื่อนําามาประทับอาคารความหมายเดิมจึงถูกปรับให้เข้ากับบริบทใหม่ของการปกครองเหนือดินแดน โดยอาคารเป็นตัวแทนการปกครองรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ อันแตกต่างจากจวนเจ้าเมืองแต่เดิมที่ไม่ได้เป็นตัวแทนของพระราชอําานาจส่วนกลาง ส่วนอาคารและมณฑลจึงมีนัยยะตามสัญญะแห่งพระราชอําานาจโดยตรง การตั้งอยู่ของอาคารศาลากลางที่มีตราสัญลักษณ์ครุฑจึงเป็นการสถาปนาอําานาจของกษัตริย์เหนือดินแดนมณฑลของอาคารนั้นอันเป็นเสมือนจุลจักรวาล (Microcosm) ของศูนย์กลางที่แห่งนั้น |
