|
ความเปราะบางทางสังคมและการประเมินความเสี่ยงต่อภัยพิบัติของพื้นที่เมือง กรณีศึกษาเทศบาลนครอุดรธานี |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | สุธี อนันต์สุขสมศรี |
| Title | ความเปราะบางทางสังคมและการประเมินความเสี่ยงต่อภัยพิบัติของพื้นที่เมือง กรณีศึกษาเทศบาลนครอุดรธานี |
| Contributor | นิจ ตันติศิรินทร์ |
| Publisher | Thammasat Printing House |
| Publication Year | 2561 |
| Journal Title | Journal of Architectural/Planning Research and Studies |
| Journal Vol. | 15 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 69-86 |
| Keyword | ความเสี่ยงต่อภัยพิบัติ, ความเปราะบางทางสังคม, เมืองอุดรธานี |
| URL Website | http://www.tds.tu.ac.th |
| Website title | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง |
| ISSN | 1905-2022 |
| Abstract | จังหวัดอุดรธานีเป็นหนึ่งในเมืองสำ คัญทางเศรษฐกิจและสังคมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาเมืองอุดรธานีมีการขยายตัวอย่างรวดเร็วทั้งในด้านพื้นที่เมืองและจำ นวนประชากรอันเป็นผลมาจากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ซึ่งการขยายตัวของพื้นที่เมืองนั้นไม่ได้ถูกจำ กัดอยู่ภายใต้ขอบเขตพื้นที่การบริหารจัดการขององค์กรปกครองท้องถิ่นเพียงหน่วยงานเดียว ดังนั้นการเข้าใจถึงปัจจัยที่มีผลต่อความเสี่ยง ทั้งทางด้านกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคม จึงมีความสำ คัญอย่างยิ่งต่อการวางแผนการพัฒนาเมืองอุดรธานีในอนาคต งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อความเสี่ยง (urban risk assessment) และประเมินค่าดัชนีความเปราะบางทางสังคม (social vulnerability index)ของพื้นที่เมืองอุดรธานีต่อภัยพิบัติ (disaster)จากการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเสี่ยงของเมือง พบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อความเสี่ยงต่อภัยพิบัติมีทั้งทางด้านภาวะภัยทางกายภาพ (physical hazard) สภาวะการเปิดรับต่อความเสี่ยง (exposure) และศักยภาพ (capacity) เช่นสัดส่วนพื้นที่พาณิชยกรรม ความหนาแน่นของสิ่งปลูกสร้าง ดัชนีความเปราะบางทางสังคม สัดส่วนการประกันภัยและประกันสุขภาพของครัวเรือนในพื้นที่ ในการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ของดัชนีความเปราะบางทางสังคมพบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อค่าดัชนีความเปราะบางทางสังคมครัวเรือนในพื้นที่เมืองอุดรธานีนั้นมีอยู่ 6 กลุ่มปัจจัยหลัก ได้แก่ (1) ลักษณะทางครัวเรือน(2) ภาวะพึ่งพิง (3) ขนาดที่อยู่อาศัย (4) ลักษณะที่อยู่อาศัย (5) การมีหนี้สินและการมีส่วนร่วมชุมชน และ (6) จำ นวนหนี้สินและประเภทของธุรกิจ นอกจากนี้การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ของความเสี่ยงและความเปราะบาง พบว่า พื้นที่นอกขอบเขตเทศบาลนครอุดรธานีมีความเสี่ยงและความเปราะบางสูงกว่าพื้นที่ภายในขอบเขตเทศบาลนครซึ่งแสดงให้เห็นว่าพื้นที่รอบนอกเขตเทศบาลนครมีความเสี่ยงต่อภาวะภัยน้ำ ท่วมสูงกว่าพื้นที่ในเขตเทศบาลนคร และการบริหารจัดการความเสี่ยงต่อภาวะภัยน้ำ ท่วม จึงจำ เป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีการร่วมมือกันระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่าง ๆ โดยคำ นึงถึงปัจจัยทางด้านกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคม เพื่อวางแผน และเตรียมรับมือต่อภาวะภัยน้ำ ท่วมซึ่งมีแนวโน้มที่จะมีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นในอนาคต |
