|
การศึกษากระบวนการออกแบบเพื่อการพัฒนาและอนุรักษ์ย่านไชน่าทาวน์: กรณีศึกษาชุมชนเวิ้งนาครเขษม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ปรัชญา ลือชาจรัสสิน |
| Title | การศึกษากระบวนการออกแบบเพื่อการพัฒนาและอนุรักษ์ย่านไชน่าทาวน์: กรณีศึกษาชุมชนเวิ้งนาครเขษม |
| Publisher | G.B.P. Center Co.,Ltd. |
| Publication Year | 2557 |
| Journal Title | Journal of Architectural/Planning Research and Studies |
| Journal Vol. | 11 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 73-81 |
| Keyword | ชุมชนเวิ้งนาครเขษม,การพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์,กระบวนการออกแบบอย่างมีส่วนร่วม |
| ISSN | 1905-2022 |
| Abstract | จากการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะของเมืองเป็นระบบรางและมีโครงการรถไฟฟ้าใต้ดินตัดผ่านเข้าสู่ใจกลางกรุงเทพมหานครส่งผลให้ย่านไชน่าทาวน์ ย่านการค้าเก่าแก่ของกรุงเทพมหานครต้องได้รับผลกระทบจากการพัฒนาดังกล่าว กรณีที่เกิดขึ้นคือเวิ้งนาครเขษม เมื่อเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีนํ้าเงินตัดผ่านบริเวณวังบูรพา ผลที่ตามมาคือเจ้าของที่ดินตัดสินใจขายที่ดินบริเวณเวิ้งนาครเขษม เนื่องจากที่ดินอยู่ในบริเวณรัศมี 500 เมตร โดยรอบสถานี ซึ่งเป็นบริเวณที่ได้รับการสนับสนุนให้มีการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจอย่างเข้มข้น เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นส่งผลให้เกิดความรู้สึกขัดแย้งต่อผู้ที่อยู่อาศัยในเวิ้งนาครเขษม เนื่องจากพื้นที่บริเวณนี้เป็นย่านการค้าเก่าแก่ที่คนจีนมาบุกเบิกตั้งถิ่นฐานทำมาหากินกันมาอย่างน้อย 4 ชั่วอายุคน ส่งผลให้ผู้อยู่อาศัยในเวิ้งนาครเขษมรวมกลุ่มกันเพื่อขอซื้อที่ดินจากเจ้าของเดิมและร่วมกันหาแนวทางการพัฒนาที่ดินผืนนี้เพื่อให้เป็นแหล่งทำมาหากินที่ตามแบบอย่างของบรรพชนที่ได้สร้างไว้พร้อมเป็นสถานที่เพื่อการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนให้อยู่คู่กับกรุงเทพมหานครต่อไป งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการออกแบบการพัฒนาที่ดินที่ยังคงรักษาคุณค่าความเป็นชุมชนเวิ้งนาครเขษม ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม ผู้วิจัยใช้วัฒนธรรมประเพณี การศึกษาดูงานและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นเครื่องมือในการดำเนินงานร่วมกับชุมชน โดยเริ่มต้นจากการระดมความคิดของชุมชน และเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ปัญหา หาแนวทางแก้ไขจนนำไปสู่กระบวนการออกแบบพัฒนาพื้นที่ ในระหว่างการดำเนินงานร่วมกับชุมชนเวิ้งนาครเขษมปรากฏว่า ที่ดินได้ถูกขายให้กับเจ้าของรายใหม่ ทำให้แผนการพัฒนาแบบการปรับปรุงที่ดินของชุมชนเวิ้งนาครเขษมต้องหยุดชะงักลงไม่สามารถนำไปใช้ได้ตามวัตถุประสงค์ อย่างไรก็ตามผู้วิจัยได้มีโอกาสนำเสนอแบบที่ได้ดำเนินการไปแล้วเบื้องต้นต่อชุมชนเพื่อรับฟังความคิดเห็น และสรุปข้อค้นพบที่สำคัญของการพัฒนาและการอนุรักษ์ชุมชนเวิ้งนาครเขษมได้ดังนี้ คือ 1) อัตลักษณ์และความสำคัญของชุมชนย่านเมืองเก่าที่มีต่อจิตวิญญาณของเมือง 2) ปัจจัยสำคัญต่อผลสำเร็จของโครงการ 3) กระบวนการที่สำคัญและวิธีดำเนินโครงการที่ก่อให้เกิดผลสำเร็จของโครงการ |
