|
องค์ประกอบทางโภชนาการและสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพของเมล็ดแตงไทยในจังหวัดเชียงใหม่ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | นรินทร์ ท้าวแก่นจันทร์ |
| Title | องค์ประกอบทางโภชนาการและสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพของเมล็ดแตงไทยในจังหวัดเชียงใหม่ |
| Contributor | ภาวิณี อารีศรีสม, กอบลาภ อารีศรีสม |
| Publisher | สำนักวิจัยและส่งเสริมวิชาการการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ |
| Publication Year | 2569 |
| Journal Title | Journal Of Agricultural Research And Extension |
| Journal Vol. | 43 |
| Journal No. | 3 |
| Page no. | 80-93 |
| Keyword | ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ, ฟลาโวนอยด์, สารอาหาร, ฟีนอลิก, เมล็ดพืช |
| URL Website | https://li01.tci-thaijo.org/index.php/MJUJN |
| Website title | Journal Of Agricultural Research And Extension |
| ISSN | 2985-0118 (Online) |
| Abstract | เมล็ดแตงไทย เป็นหนึ่งในผลพลอยได้จากการบริโภค และมักถูกทิ้งเป็นของเสียทางการเกษตร ทั้งที่มีการรายงานว่าเมล็ดในตระกูลมีสารพฤกษเคมีสำคัญหลายชนิด ดังนั้น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางโภชนาการ และสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพของเมล็ดแตงไทย (Cucumis melo L.) จำนวน 8 ตัวอย่าง ที่ปลูกเชิงพาณิชย์จากพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยการวิเคราะห์ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด ปริมาณฟลาโวนอยด์ คุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และ ABTS และสารประกอบฟีนอลิก (กรดแกลลิก คาเทชิน กรดวานิลลิก กรดคาเฟอิก วานิลลิน และเคอร์ซิติน) นอกจากนี้ ยังทำการตรวจวิเคราะห์องค์ประกอบทางโภชนาการ เช่น วิตามินอี ความชื้น โปรตีน ไขมัน เถ้า และพลังงาน ผลการศึกษาพบว่าเมล็ดแตงไทยมีปริมาณโปรตีน 19–22 เปอร์เซ็นต์ ไขมัน 18–20 เปอร์เซ็นต์ เถ้า 2–3 เปอร์เซ็นต์ ความชื้น 5–6 เปอร์เซ็นต์ และคาร์โบไฮเดรต 49–54 เปอร์เซ็นต์ โดยมีค่าพลังงาน 450–466 กิโลแคลอรีต่อ 100 กรัม ซึ่งพบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ระหว่างตัวอย่าง บางกลุ่มของเมล็ดแตงไทย นอกจากนี้ ในน้ำมันที่สกัดจากเมล็ดแตงไทยมีอัลฟา-โทโคฟีรอล (วิตามินอี) อยู่ในช่วง 20–27 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม สำหรับปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดในเมล็ดมีค่าตั้งแต่ 434–490 ไมโครกรัมสมมูลกรดแกลลิกต่อกรัมน้ำหนักแห้ง ในขณะที่ ปริมาณฟลาโวนอยด์ มีค่าเฉลี่ยตั้งแต่ 1,357–1,420 ไมโครกรัมสมมูลเคอร์ซิตินต่อกรัมน้ำหนักแห้ง ปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระที่ตรวจวัดโดยวิธี DPPH มีค่า IC50 ระหว่าง 32–38 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร การทดสอบด้วยวิธี ABTS มีค่า IC50 ระหว่าง 6-9 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร และสารประกอบฟีนอลิกที่ตรวจพบ ได้แก่ คาเทชิน กรดวานิลลิก วานิลลิน และเคอร์ซิติน ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าเมล็ดแตงไทยซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งจากการบริโภค มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นวัตถุดิบมูลค่าสูง เช่น แหล่งโปรตีนจากพืช สารสกัดที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ หรือส่วนผสมเชิงหน้าที่ในผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องสำอางจากธรรมชาติ ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ลดของเสียทางการเกษตร และสนับสนุนการใช้ทรัพยากรชีวภาพของท้องถิ่นอย่างยั่งยืน |
