|
แนวคิดเกี่ยวกับการสร้างปราสาทบนภูเขาในวัฒนธรรมเขมรโบราณ: กรณีศึกษาปราสาทเขาโล้น จังหวัดสระแก้ว |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | สิขรินทร์ ศรีสุวิทธานนท์ |
| Title | แนวคิดเกี่ยวกับการสร้างปราสาทบนภูเขาในวัฒนธรรมเขมรโบราณ: กรณีศึกษาปราสาทเขาโล้น จังหวัดสระแก้ว |
| Publisher | คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร |
| Publication Year | 2568 |
| Journal Title | ดำรงวิชาการ |
| Journal Vol. | 24 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 11-36 |
| Keyword | เขาโล้น, จังหวัดสระแก้ว, ปราสาทเขมร, ปราสาทบนภูเขา, ศิลปะบาปวน, สมัยเมืองพระนคร |
| URL Website | https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong |
| ISSN | 3027-6012 |
| Abstract | ปราสาทเขาโล้นเป็นสถาปัตยกรรมรูปปราสาทในศิลปะเขมรแบบบาปวน (พ.ศ.1553 - 1623) สมัยเมืองพระนคร สร้างขึ้นช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 16 ตั้งอยู่บนภูเขาหินทรายลูกโดด ศิลาจารึกซึ่งพบ ณ ที่นี้ กล่าวถึง การประดิษฐานรูปเคารพในศาสนาฮินดูลัทธิไศวนิกาย จึงถือได้ว่าปราสาทแห่งนี้สร้างขึ้นตามแนวคิดศาสนาแบบฮินดู-เขมร คือการจำลองเขาไกลาสอันเป็นที่สถิตของพระศิวะและพระเทวีลงมาบนโลกมนุษย์ พร้อมประดิษฐานศิวลึงค์ด้วย อย่างไรก็ตามหลักฐานทางโบราณคดีและผลจากการศึกษาด้านภูมิรัฐศาสตร์โบราณในการเปรียบเทียบกับแนวคิดการสร้างศาสนสถานบนภูเขาแห่งอื่น ๆ ในวัฒนธรรมเขมร แสดงให้เห็นว่า การสร้างปราสาทเขาโล้นบนภูเขานั้น เป็นไปตามความมุ่งประโยชน์ทางการปกครองคือ การเมืองและเศรษฐกิจ กล่าวคือ 1) การเป็นศูนย์กลางการปกครองของชุมชนบริเวณเขาสันกำแพง 2) การเป็นจุดสังเกตหรือจุดแวะพักก่อนขึ้น-ลงช่องเขาในเส้นทางติดต่อระหว่างพื้นที่ ทั้งเส้นทางบกข้ามเทือกเขาสันกำแพงและเส้นทางน้ำที่สามารถติดต่อกับชุมชนใกล้เคียงกันได้ |
